980

تبليغ و ارتباطات فرهنگي

جانبازان دفاع مقدس علاوه بر مصائبي كه ديده‌اند به دليل تجربه مستقيمي كه دوران دفاع مقدس در ذهن خود دارند و با توجه به موقعيتي كه در آن قرار داشتهاند، به‌مثابه راوياني غيررسمي، مي‌توانند تاريخ مقاومت، ايثار و مجاهدت رزمندگان را در جبهه‌هاي جنگ بازگو كنند؛ اما به‌طوركلي روايت و قصه دردناك مجاهدت و زندگي پرمشقت آنان تنها بر خانواده و نزديكان آن‌ها هويداست و ساير افراد از شنيدن و درك اين روايت محروم‌اند. بااين‌وجود ادبيات دفاع مقدس مي‌تواند اين خلأ را پر كند و با استفاده از توليدات اين عرصه مي‌تواند به‌خوبي اين تجربيات را براي افراد غير درگير با جانبازان بازگو كند. در اين ميان مجموعه «اينك شوكران» يكي از بارزترين نمونه‌هاي ادبيات دفاع مقدس است كه به زندگي جانبازان شهيد به روايت همسران آن‌ها پرداخته است. اين مجموعه كه توسط انتشارات روايت فتح تهيه و تنظيم گشته، نمونه درخشاني است كه زندگي جانبازان شهيد را با روايتي زنانه تصويري از مشقت‌ها و ايثار اين قشر به تصوير كشيده است. ازاين‌رو بررسي اين مجموعه مي‌تواند شيوه بازنمايي جنگ و دفاع مقدس را ديدگاه زنان به مشخص كند. چراكه بيشتر روايت‌هاي و داستان‌هاي دفاع مقدس داراي ديدگاهي مردانه هستند و اين زاويه نگاه مغفول مانده است. درنتيجه پژوهش حاضر در پي پاسخ به اين سؤال اصلي است كه دفاع مقدس از ديدگاه همسران جانبازان شهيد چگونه بازنمايي شده است؛ علاوه بر آن شيوه بازنمايي مقوله هويت، روابط اجتماعي، ارزش‌ها و هنجارهاي اجتماعي، دوران جنگ و پس از جنگ در اين مجموعه داستان چونه بوده است. جامعه مودر مطالعه اين پژوهش شامل مجموعه داستان «اينك شوكران»، مشتمل بر 6 جلد كه در هر جلد به داستان زندگي شهيد جانباز از ديدگاه همسر پرداخته شده است. براي بررسي شيوه بازنمايي مقولات در مجموعه داستان، از روش تحليل محتواي كيفي با رويكرد استقرايي استفاده شد. نتايج نشان مي دهد كه جنگ تأثير به‌سزايي بر زندگي همسران جانبازان داشته؛ ولي بااين‌حال آنها شيوه زندگي با وجود مشكلات فراوان به زندگي عادي خود ادامه داده‌اند و صبورانه همسر خود را در جنگ و پس از جنگ همراهي و حمايت مي‌كردند. در اين مجموعه داستان جنگ عرصه همدلي بود. مردم در همدردي با همسايگان، از برگزاري عروسي براي فرزندانشان ممانعت ميكردند، و زنان براي بودن در كنار همسرانشان، به كمترينها بدون هيچ اعتراضي اكتفا ميكردند؛ همچنين هويت غالب براي رزمندگان و همسران و خانوادهايشان هويت مبتني‌بر روحيه انقلابي و ايثار بود. واژگان كليدي: ادبيات دفاع مقدس، بازنمايي، تحليل محتواي كيفي، مجموعه داستاني اينك شوكران، روايت زنانه از جنگ.

حسين رهنمائي

ميثم فرخي

1396_1397

112ص.: جدول

Representation of the Iran-Iraq war through the perspective of the Wives of the wounded in war, Later Martyr, in the Holy defense Fiction A Case study of the story collection “Now Hemlock”

1/1/1900 12:00:00 AM

Sacred Defense Literature , Representation, Qualitative Content Analysis , Ink Shokran Story Collection , Women's Narrative of War

كارشناسي ارشد