948

ادبيات نمايشي

سير تحول و تطور توضيح صحنه در نمايشنامه‌هاي دهه هفتاد و هشتاد شمسي ايران بر اساس نظريه اينگاردن

نگارش و ترجمه ي متون نمايشي مدرن در ايران از دوره ي مشروطه و با پيروي از متد غربي اين هنر آغاز شد و شرح صحنه نيز بخشي از اين هنر وارداتي است. با توجه به اينكه دستور صحنه توسط نمايشنامه‌نويس نوشته مي شود، سبك و فرم نويسنده عامل تعيين‌كننده در نحوه ي حضور دستور صحنه است. نويسنده از طريق شرح صحنه قصد دارد عوامل اجراي نمايش را با اَعمال، لحن‌ها، تأكيدها و چيدمان صحنه، آن‌گونه كه خود در ذهن دارد، آشنا كند؛ به صورت‌هايي در متن نمايشي مي‌آيد. دستور صحنه، در ادوار مختلف همواره با تغييرات متفاوتي روبرو شده است؛ در مواردي از نمايشنامه‌ها، منع و در برخي موارد به آن اهميت داده‌شده. همچنين در مراحل اجرا، گاه ناديده گرفته‌شده، گاه كاملاً رعايت شده و گاه به‌صورت يك پيشنهاد مدنظر قرارگرفته است. طراحي صحنه به‌عنوان يكي از اركان اصلي نمايش در طول تاريخ و به‌عنوان يك تخصص و حرفه در اجرا، همواره تحت تأثير شكل هاي دوگانه ي درون ديالوگ و بيرون ديالوگي شرح صحنه بوده و هست. بر اين اساس بر آن شديم تا به روش تحليلي توصيفي، سير تحول و تكامل دستور صحنه را در منتخبي از نمايشنامه‌هاي دهه هفتاد و هشتاد شمسي ايران، كه ابتدا بيشتر حالت درون ديالوگي داشته و سپس به سمت بيرون ديالوگ هدايت‌شده، بررسي كنيم. با مطرح كردن اين سؤال كه: چه تغيير و تحولي در دستور صحنه نمايشنامه‌هاي دهه هفتاد و هشتاد به نسبت دهه هاي قبل صورت گرفته است؟ به نظر مي‌رسد رشد صعودي ترجمه نمايشنامه‌هاي غربي با فن‌هاي متفاوتي در دهه هشتاد شمسي و پس‌ازآن تأثير زيادي بر آثار درام نويسان ايراني گذاشته است. دستور صحنه در طول دهه هشتاد ايران سير تحول و تغيير داشته و بر روي كارگردانان و اجرا گران تأثيرگذار بوده است و به خواننده براي ارتباط بهتر با متن نمايشي كمك شاياني كرده است. رويكرد نظريه‌پرداز «اينگاردن» در دستور صحنه نمايشنامه‌ها دهه هشتاد به‌صورت نسبي بوده است. كليدواژه: توضيح صحنه، نمايشنامه،دهه هفتاد ،دهه هشتاد، درون ديالوگي ، برون ديالوگي ،اينگاردن

نگارش نمايشنامه

معافي غفاري، فرزاد

باقري، فارس

1397

134ص.

1/1/1900 12:00:00 AM

The evolution of scene explanation in the plays of the seventies and eighties of Iran based on Ingarden's theory.

Scene Description , Play , The Seventies , The Eighties , he intra-DialogueOuter , Dialogue Ingarden

Writing a play

كارشناسي ارشد