912

صنايع دستي

پاپيه ماشه واژه اي فرانسوي بوده و در فرهنگ لغت دهخدا، به معني كاغذ فشرده شده آمده است و اصولا به اشياي ساخته شده از خمير يا لايه هايي از ورقه هاي كاغذ به هم چسبيده اطلاق مي‌شود كه سطح آنها با نقاشي، تذهيب و غيره تزيين و با روغن مخصوصي پوشش داده شده است. پاپيه ماشه از جمله هنرهاي سنتي و صنايع دستي است كه علاوه بر پيشينه اي در ادوار گذشته، مي‌توان كاركرد و كاربردهاي متعددي را براي آن در زندگي امروزي تعريف كرد. پژوهش حاضر به منظور بررسي وضعيت، جايگاه و كاربرد پاپيه ماشه در صنايع دستي امروزي قزوين انجام گرديد. به اين منظور از روش توصيفي و تحليلي استفاده شد. اطلاعات ضروري تحقيق با استفاده از شيوه هاي ميداني و كتابخانه اي گردآوري گرديد. يافته هاي حاصله حاكي از آن بود كه، عليرغم اينكه قزوين از عهد پادشاهي شاه طهماسب صفوي تا اواخر دوره‌ي قاجاريه يكي از مراكز مهم توليد پاپيه ماشه بوده؛ اما در طي 70 سال، كاملا به انحطاط كشيده شده بود تا اين كه تعدادي از هنرمندان قزويني و در راس آنها احمد عقيلي، براي احياء اين حرفه در قزوين، شروع به ساخت و آموزش آن به علاقمندان نمودند و در حال حاضر كارگاه عقيلي، تنها كارگاه فعال سنتي قزوين محسوب مي‌شود. روش كار هنرمندان قزوين به همان روش ساخت پاپيه ماشه‌ي قديم است. عدم انطباق اين تكنيك با نيازهاي عصر حاضر، موجب متروك و مهجور ماندن آن گرديده است. به نظر مي‌رسد با شناخت كامل روش هاي توليد آثار پاپيه ماشه، مي‌توان اين تكنيك را با نيازهاي جامعه‌ي امروزي تطبيق داد و از امكانات فراوان آن بهره برد. امروزه پاپيه ماشه، علاوه بر ساخت اشياء تزييني كوچك و كاربردهاي سنتي خود، در مجسمه سازي، ساخت عروسك هاي خيمه شب‌بازي، عروسك سازي، ساخت دكور، ساخت ماسك هاي نمايش، ماكت سازي، توليد پنل هاي مقاوم، مولاژهاي آموزشي و غيره كاربرد يافته است و با شناخت بيشتر از قابليت هاي آن، مي‌توان بهره‌ي بيشتري از آن برد. نتايج بدست آمده حاكي از آن است كه در حوزه‌ي كارگاه هاي مورد مطالعه، تلاش زيادي براي آموزش و كمك به احياي پاپيه ماشه صورت گرفته است؛ اما با توجه به ضعف هاي موجود، نياز مبرمي به مديريت درست و ايجاد تغييراتي در ساختار آموزش و اجراي آن ديده مي‌شود. كليدواژه ها: پاپيه ماشه، نقاشي لاكي، صنايع دستي قزوين، احمد عقيلي

عبدالكريم عطار زاده

1397

177ص.: مصور (رنگي)

Analytical Study on the Application of Papier Mache in Qazvin Handicrafts

1/1/1900 12:00:00 AM

Papier Mache , Lacquer Paint , Archery Oil , Qazvin Handicrafts , Ahmad Aghili

كارشناسي ارشد