848

تبليغ و ارتباطات فرهنگي

جنگ هشت‌ساله ايران و عراق كه با حمله عراق به ايران در سال 59 علاوه بر پيامدهايي كه براي كشور به دنبال داشت موجبات شكل‌گيري ژانر جديدي در سينماي ايران را فراهم آورد. تاكنون در اين ژانر فيلم هاي متعددي ساخته شده است ولي در بيشتر موارد فيلمسازان تجريه مستقيم كمتري از جنگ داشته اند. اما در اين ميان محمدعلي باشه آهنگر علاوه بر تجربه مستقيمي كه از جنگ داشته، در نقش كارگردان نيز چندين فيلم در اين ژانر توليد كرده است. درنتيجه فرض اصلي اين پژوهش اين است كه محمدعلي باشه آهنگر شيوه‌اي خاص براي بازنمايي جنگ در آثار خود دارد كه اين پژوهش بر آن است تا با بررسي آثار سينمايي اين كارگردان با تمركز بر فيلم هاي «فرزند خاك» (1386)، «ملكه» (1390)، «سرو زير آب» (1396)، نگاه و شيوه معنادهي وي به جنگ و مسائل مربوط به آن بپردازد. به عبارتي مي¬توان سؤال اصلي پژوهش حاضر را بدين‌گونه صورت‌بندي كرد كه در آثار سينمايي محمدعلي باشه آهنگر، جنگ تحميلي ايران و عراق چگونه بازنمايي مي‌شود. در اين راستا از روش نمونه‌گيري نظري، هدفمند و تحليل نشانه‌شناختي تلفيقي استفاده شده است، بدين صورت كه در سطح داده‌هاي بصري از رويكرد تحليل سازه «سِلبي و كادوري» (1380) و براي تحليل متون ديالوگ‌ها از الگوي تحليل روايي بارت بهره گرفته مي¬شود. بررسي صورت گرفته در اين پژوهش نشان داد اين كارگردان در آثار خود رويكردي منحصربه‌فرد دارد كه هم در رده سينماي جنگ قرار گيرد و هم در رده سينماي منتقد جنگ. به عبارتي رويكرد وي به‌گونه‌اي است كه از ايدئولوژي و مكتب جاري خاصي تأثير نپذيرفته است؛ در جايي كه بايد زباني منتقد داشته باشد دريغ نكرده و به كرّات نيز از مضامين اصلي ژانر سينماي جنگ مانند رشادت‌ها و تكريم شهادت استفاده كرده است. اين‌گونه نگاه به جنگ متأثر از تجربياتي است كه كارگردان خود به طور ‌شخصي در جنگ و مناطق جنگي به‌عنوان رزمنده داشته و اين تجربيات مستقيم وي باعث شده تا بتواند تصويري از جنگ بازنمايي كند كه داراي رويكردي واقع‌گرايانه باشد. از سوي ديگر تأكيد بر جنبه‌هاي اجتماعي و عواقب انساني جنگ باعث شده تا برخلاف بسياري از آثار سينماي جنگ، كمتر بر عمليات‌هاي نظامي و صرافاً بر فضاي جنگ تأكيد داشته باشد. اين كارگردان در سينماي خود تلاش دارد تصويري واقع گرايانه و مبتني بر حقيقت آنچه در جنگ براي انسان ها و سرنوشت آنها رخ مي دهد به تصوير بكشد. واژگان كليدي: سينماي دفاع مقدس، محمدعلي باشه آهنگر، تحليل سازه، الگوي روايي بارت، فرزند خاك، فيلم ملكه، فيلم سرو زير آب.

مسعودي، اميدعلي

آذري، غلامرضا

1397

140ص.: مصور (بخشي رنگي)، جدول

Representation of eight- year Iran and Iraq war in mohammad-ali basheh ahangar's films

1/1/1900 12:00:00 AM

Holy defense cinema , Mohammad-Ali Basheh Ahangar , Analysis of Structure , Barthes' narration model , The Child of Dust (2007) , The Queen (2012) , Underwater Cedar (2018)

كارشناسي ارشد