794

صنايع دستي

امروزه عَلَم جزئي از شعاير ملي و مذهبي ايران است؛ اما پيرامون معرفت عَلَم‌ها، به ويژه اَعلامِ چوبين منقوش كه از گونه‌هاي نادرِ نشانه‌ها و مختص نيشابوراند و كاربردِ آنها در رسوم آيينيِ نيشابور در ميراث معنوي كشور ثبت شده، معدود پژوهشي انجام پذيرفته و ساخت اين ادات آييني كه مشابه آنها در نقاط ديگر ايران توليد نمي‌شود، رو به كاهش است. از اين روي شناخت و معرفي ماهيت اَعلام و هنرـ صنعت عَلَمسازي نيشابور، شناساندن و نگهداري از آنها ضرور و انگيزه‌ي اين پايان‌نامه بوده است. پژوهش حاضر از گونه‌ي كيفي و از نظر هدف بنيادي و به لحاظ ماهيت توصيفي- تحليلي بوده و اطلاعات ضروري تحقيق با استفاده از شيوه‌هاي كتابخانه‌اي و ميداني گردآوري شده است. در پي رسيدن به اهدافي چون: كشف ويژگي‌هاي فني و بصري عَلَم‌هاي¬ نيشابور و معرفي آنها و نمادشناسي و تحليل و ريشه¬يابي فُرم و نقش‌مايه¬هاي به كار رفته در عَلَم‌هاي نيشابور پرسش‌هايي بنيادين، همچون: ويژگي‌هايي كه از جهات ساختار، نقش و نمادشناسي بر عَلَم¬هاي نيشابور مترتّب‌اند كدام‌اند؟ و سير تحوّل و تطوّر عَلَمسازي نيشابور در گذار از تاريخ چگونه است؟ طرح شده است. در آخر، پيشينه‌ي آنها به عصر كشاورزي و سوگوار‌ه‌هاي خدايان نباتيِ برآمده از اساطيري بازگشت كه ريشه در فرهنگ آسياي غربي كهن دارند. گرچه ممكن است فرم و نقش آنها در درازناي تاريخ متأثّر و متطوّر شده باشند، ليك پيوند خود را با اصل خويش حفظ نموده و رد پاي آيين و اسطوره در آنها مشهود است. واژگان كليدي: ايران. نيشابور. نشانه. عَلَم. اساطير. آيين. نماد.

بهزادي، رقيه

1397

126ص.: مصور (رنگي)

The Motif Symbolic Analysis and Study of Aesthetic and Technical Traits of Neyshābūr Alams through the Time

1/1/1900 12:00:00 AM

1263

كارشناسي ارشد