787

ادبيات نمايشي

دستگاه نقدي كه لوسين گلدمن براي تحليل آثار ادبي متعدد به كار گرفت ساختگرايي تكويني بود؛ نوعي از ساختگرايي كه به تكوين ساختار اثر نظر داشت. به عبارت ديگر برخلاف ساختگرايي روان شناختي كه نويسنده يا آفريننده اثر را بيش از هر المان ديگري مورد تحليل قرار مي دهد، در ساختگرايي تكويني آنچه حائز اهميت است گروهي است كه نويسنده به آن تعلق دارد و آن گروه خود جزئي از يك كل بزرگتر يعني جامعه و ساختارهاي اقتصادي و اجتماعي آن در دوره اي معين است. منتقد و تحليل گر به واسطۀ نقد تكويني مي¬تواند نشان دهد ساختارهاي اقتصادي و اجتماعي موجود در جامعه در آثار و آفرينش هاي فرهنگي بازتاب پيدا كرده اند. در اين پژوهش قصد بر اين است پديده-اي به نام «اسنوبيسم» يا «تازه به دوران رسيدگي فرهنگي» را در سه نمايشنامه از اكبر رادي به همين شيوه مورد تفسير و تشريح قرار دهيم. اصلي ترين سوالي كه با آن روبرو هستيم اين است كه رادي در پرداختن به طبقۀ نوكيسه بيشتر به كدام يك از پيامدهاي تحولات سرمايه¬داري توجه داشته است. چرا كه اين پيامدها خود را در عرصه-هاي گوناگون فرهنگي، اجتماعي (شامل شكل¬گيري طبقات جديد، گذار ناگهاني از طبقات فرودست به طبقات فرادست و...) نشان داده است. فرض اوليه نگارنده بر اين است كه رادي براي پرداختن به تحولات اقتصادي و اجتماعي در يك جامعه سرمايه داري به خلق شخصيت هاي اسنوب روي آورده تا اين پديده را به شكلي شفاف¬تر و عيني¬تر به مخاطبان خود معرفي كند. در همين راستا پس از شرح كامل نظريه ساختگرايي تكويني به بررسي جامعه ايراني و تحولات سرمايه داري در زمان نگارش نمايشنامه هاي مذكور پرداختيم و بعد ساختارهاي موجود در اين آثار را با ساختارهاي سياسي، اقتصادي و اجتماعي آن دوره تطبيق داديم. از آن جايي كه رادي در طول زندگي اش شاهد هر سه تحول مهم سياسي و اجتماعي دوران معاصر ايران (كودتاي 28 مرداد، انقلاب و جنگ) بود، و هر يك از اين وقايع به نوبه خود تحولات عظيمي را در عرصه اجتماعي موجب شدند و زمينه را تاحدود زيادي براي ارتقاي نوكيسگان فراهم كردند پس از هر كدام از اين رويدادها شاهد شكل¬گيري طبقه نوكيسه و تازه¬به دوران رسيده هستيم. كليدواژه ها: جامعه شناسي ادبيات، ساختگرايي تكويني، اسنوبيسم، گلدمن، رادي

علوي طلب، ميترا

معافي غفاري، فرزاد

1397

140ص.

Genetic analysis of phenomenon of Snobism in Akbar Radi's plays acording to Goldmann's theory and concentrated on stairs, night on the soaked pavement, from the back of windows.

1/1/1900 12:00:00 AM

Socialogy of Literature , Structuralism Genetic , Snobism , Lucien Goldmann , Akbar Radi

1817

كارشناسي ارشد

1816