77

هنر اسلامي گرايش هنر و صنايع فلز

مطالعه‌ي تحليلي نقوش و فرم سنجاق سر در هنر ايران

يكي از دست ساخته‌هاي فلزي كه از پيش اسلام تا دوره اسلامي و حتي معاصر توسط بشر ساخته شده است، سنجاق سرهاي فلزي است كه علاوه بر تزئينات و فرم دهي قابل توجه در ساخت، كاربردي نيز بوده‌اند و از وسايل زينتي و پر كاربرد بانوان در عرصه‌هاي مختلف محسوب مي‌شده است. سنجاق سرهاي فلزي از لحاظ فرم و نقش داراي ويژگي‌هاي خاصي بودند؛ نقوش آن‌ها از منظر معنايي، زيبايي شناسي، تحليل فرم و شكل قابل تأمل و بررسي است. در پژوهش بنيادي پيش رو با روش توصيفي-تحليلي، يافته هاي تحقيق را به صورت كتابخانه‌اي و ميداني به دست آمده و هدف آن مطالعه تحليلي و نمادين نقوش و فرم سنجاق سر در هنر ايران(از عصر آهن تا دوره قاجار) بوده است. مهم‌ترين يافته‌هاي اين پژوهش نشان مي‌دهد كه: در هر يك از اين ادوار، انواع گوناگون نقوش گياهي، انساني، حيواني و هندسي به كار مي‌رفته است. سازندگان اين نوع سنجاق سرها بر اساس باورها و اعتقاداتشان اين آثار را خلق مي كردند. اين نقوش در ادوار مختلف تاريخي داراي معاني و مفاهيم متفاوت بوده‌اند. گاهي يك نقش فقط جنبه تزئيني داشته و صرفا مداومت يك نقش مايه‌ي سنتي بوده است ولي به مرور زمان و ورود اسلام هر نقش معنا و مفهوم خاص خود را پيدا كرده است و سازندگان اين سنجاق‌ها با علم به اين نقوش و با هدف خاصي آن‌ را مي‌ساختند. ضمنا در اين پايان نامه سعي بر آن بوده تا با بهره گيري از اين نقوش گامي در جهت حفظ و اشاعه سنت در هنر معاصر برداشته شود.

ساخت سنجاق سر فلزي با تلفيق و بهره گيري نقوش به دست آمده

هوشيار، مهران

اربابي، سميه

1395

157ص.: جدول، مصور (بخشي رنگي)

1/1/1900 12:00:00 AM

Analytical study of designs and forms of hairpins in Iranian art

Motifs , Pin Heads , Iranian Arts , Iron Age , Qajar Dynasty

Making a metal head pin by combining and using the designs obtained

كارشناسي ارشد

هنر