737

صنايع دستي

دوران قاجار يكي از متحول ترين ادوار تاريخي ايران در وجوه مختلف هنري، سياسي، اقتصادي و نظام اجتماعي محسوب مي شود. تهران نيز به عنوان كانون نهضت نوگرايي و به دليل تأثيرات اقتصادي و اجتماعي و روند رشد شهرنشيني، با دگرگوني هاي اساسي و بنيادين در زمينه ي معماري و تزئينات وابسته به آن خصوصاً كاشي كاري مواجه شد. در اين دوره علاوه بر مساجد و ديگر اماكن مذهبي، از كاشي براي تزيين كاخ ها و عمارت هاي اعياني، دروازه هاي شهر و نهادهاي دولتي نيز سود جستند. موضوعات كار شده در اين كاشي ها در ﺗﻌﺎﻣﻞ ﺑﺎ ﺳـﻨّﺖ ﻫﺎي ﮔﺬﺷﺘﻪ و نفوذ فرهنگ غربي ﻗﺮار گرفته و بيشتر جنبه ي روايي دارند: و بيانگر يك موضوع مشخص مي باشند. با تأثير ادبيات خصوصاً شكل گيري نهضت بازگشت ادبي و باستان گرايي ايجاد شده در سليقه ي حاكم بر دوره ي قاجار، هنرمندان نيز مضامين مختلفي از ادبيات كهن ايران را دست مايه هنر خود قرار دادند. اين طرح ها علاوه بر نقش كاركردي و تزئيني مي توانند القا كننده پيام هاي فرهنگي و سياسي نيز باشند. در اين پژوهش بنيادي تلاش شده ، تا با شناخت نقوش روايي و بررسي عوامل زمينه ساز و مؤثر بر روند تحول و رشد اين تصاوير، به تأثير آن در ارتقاء سطح آگاهي، فرهنگي و ادبي مخاطب اشاره شود. انواع كاشي هاي به كار رفته در اين دوره شامل مضامين تاريخي، غنايي، اسطـوره اي، عاميانه، مذهبي و سياسي است؛ و به نظر مي رسد، مشاهـده اين تصاوير در ارتقاء سطح شناخت و آگاهي افراد جامعه بي تأثير نبوده است؛ و امروزه نيز مي توان از تصوير گري بر روي كاشي به عنوان ابزاري بصري براي بيان موضوعات اجتماعي و نيز ترويج تاريخ و فرهنگ اين سرزمين استفاده كرد. پژوهش حاضر، به لحاظ ماهيت پژوهشي توصيفي- تحليلي است و شيوه ي گردآوري اطلاعات اسنادي و با تكيه بر مشاهدات حاصل از كاشي هاي تصويري در شهر تهران تدوين شده است.

هوشيار، مهران

1396

173ص.: مصور، جدول

Identify the concepts of narrative images in building`s tiling in Qajar period in Tehran

1/1/1900 12:00:00 AM

Qajar era , Images tiles , Illustration , Narriative literature , Tehran historic buildings

كارشناسي ارشد

هنر