719

مهندسي معماري

بازشناسي اصول طراحي معماري مساجد گذشته ايران و تطبيق آن با معماري مساجد معاصر (پژوهش موردي : مساجد 50 سال اخير تهران)

كالبد مسجد از ديرباز به عنوان يكي از مهمترين و شكل دهنده ترين عناصر شهري در بلاد اسلامي بوده است و در اين ميان كشور ايران داراي گنجينه اي غني و متعدد از اين كالبد مهم شهري مي باشد. اهميت مسجد به اندازه اي بوده است كه از بُعد معماري همواره سير تحول و شناخت الگوي معماري مساجد مورد بحث و گفتگو بوده است. در اين مورد (معماري مساجد) پژوهش هاي متعددي جهت شناخت و تدوين اصول، معيارها و شاخصه هاي ساخت مساجد (الگوهاي انديشه اي و پيكره اي) استخراج گرديده است اما امروزه در كشورمان و بخصوص بعد از ظهور مدرنيسم ، شاهد تعدد و تفاوت چشمگيري بين روش ها و ديدگاه ها در حوزه طراحي معماري مساجد هستيم به گونه اي كه نمونه هاي ساخته شده بعضاً داراي اختلاف و در پاره اي موارد كاملاً با يكديگر متناقض و متعارضند. اين اختلاف در عرصه طراحي مسجد، لزوم پرداختن به اين موضوع را مشخص مي كند. مساجد ايران از گذشته تا امروز داراي الگوهاي ويژه و ويژگيهايي منحصر به فرد مي باشد اما بنظر مي رسد در دوره معاصر برخي از اين الگوها و ويژگيها ناديده گرفته شده اند. به همين منظور هدف اين پژوهش پاسخ گويي به اين دو پرسش است كه الگوهاي شاخص و معيارهاي اصلي طراحي معماري مساجد گذشته ايران كدامند؟ و تفاوت طراحي معماري مساجد معاصر تهران با الگوهاي شاخص طراحي معماري مساجد كدامند؟ در اين پژوهش پس از بررسي تاريخ معماري مساجد از صدر اسلام به بعد و همچنين مطالعه نمونه هاي مساجد سنتي ايران ، شاخصه ها و اصول طراحي معماري مساجد گذشته ايران در دو دسته عناصر كالبدي شامل عناصر و اندام هاي مسجد مانند شبستان ، گنبد ، مناره ، صحن ، ايوان ، محراب ، و الگوهاي معنايي مانند ورود نور به فضاي قدسي ، رعايت سلسله مراتب ورود و همچنين وجود طهارت پيش از ورود به فضاي قدسي ، ورود در جهت قبله ، تزئينات شامل آيات و ... ، اشاره به آسمان و ... طبقه بندي شدند و در ادامه نيز معماري تعداد ده مسجد معاصر تهران بنا شده در 50 سال اخير كه سه نگرش مختلف در طراحي مسجد به كار بردند، با اين اصول و شاخصه ها تطبيق يافتند.

طراحي مسجد در منطقه 22 تهران

بمانيان، محمدرضا

دباغ، اميرمسعود

1396

396ص.: مصور (بخشي رنگي)

1/1/1900 12:00:00 AM

Studying the principles of architectural design of ancient mosques in Iran and comparing to the architecture of contemporary mosques

Traditional mosques , Contemporary mosques , Iran , Design principles , Architecture

1141

Designing a Mosque in Tehran 22nd District

كارشناسي ارشد

معماري