707

ارتباط تصويري (گرافيك)

بررسي نقش گرافيك محيطي با تمركز بر هنر بازيافت

هنر گرافيك محيطي در پيوندي نزديك با هنرهاي تجسمي و طراحي شهري، عوامل و امكانات متنوعي را به كار مي‌بندد تا توجه مخاطبان مورد نظر خود را برانگيزاند و در پي آن، به هدف خود نزديك كند. از جمله گرايش‌هاي هنري كه امروزه مورد توجه هنرمندان محيطي قرار دارد هنر بازيافت است، كه هدف اصلي اين پژوهش بررسي نقش گرافيك ‌محيطي با تمركز بر هنر بازيافت و كاربرد مواد بازيافتي در خلق اثر هنري در كشور ايران مي‌باشد. به گفته مسئولين ايران رتبه اول را در توليد زباله، در منطقه دارد. بنابر اعلام مديريت پسماند روزانه 50 ميليون كيلوگرم زباله در كشور ما توليد مي‌شود. تحقيق پيش رو از نوع تحقيق توصيفي- تحليلي بوده جنبه كاربردي نيز دارد، زيرا از نتايج اين تحقيق مي‌توان در گرافيك محيطي و در هنرهاي بازيافتي استفاده كرد. جامعه آماري پژوهش نيز كشور ايران مي‌باشد. جهت جمع‌آوري اطلاعات از منابع كتابخانه‌اي و اطلاعات و مدارك موجود استفاده شده است. تجزيه و تحليل يافته‌هاي پژوهش در دو مرحله انجام مي‌پذيرد: ابتدا داده‌ها تلخيص مي‌شوند، كه در اين مرحله به پالودن و زدودن اضافات موجود در داده‌ها پرداخته مي‌شود تا بتوان آن‌ها را به نظم درآورده و سازماندهي كرد؛ و سپس اين داده‌هاي منظم، عرضه مي‌شوند، به طوري كه به كمك آن‌ها بتوان نتيجه‌گيري به عمل آورد. در اين پژوهش براي دستيابي به اهداف، چند نمونه از آثار موجود در زمينه هنر بازيافت در گرافيك محيطي، به عنوان نمونه انتخاب و مورد بحث قرار گرفته‌اند، چرا كه بهترين راه پيگيري هنرهاي ساخته شده از زباله، جستجوي هنرمنداني است كه در اين زمينه بطور خاص فعاليت داشتهاند، كه در ايران اغلب مربوط به 50- 60 سال اخير است. قابل ذكر است كه در چند سال اخير استفاده از زباله و مواد بازيافتي در ساخت آثار هنري رواج زيادي پيدا كرده است ولي با اين حال مطالعات و مستندات كمي در اين زمينه در كشور ما وجود دارد. نتايج اين تحقيق نشان مي‌دهند هنر بازيافت در طراحي گرافيك محيطي مي‌تواند بسيار مؤثر واقع شود و مورد استفاده فراواني در گرافيك محيطي دارد، از جمله چيدمان فضاي شهري، مجسمه، معماري، مبلمان شهري و ... و همچنين بيشتر برمحور فرم استوار است و اكثر آثار سازه و پيكره هستند و جنبه تزئيني- نمادين دارند و جنبه‌هاي ديگر اين هنر و كاربردي بودن هنر محيطي كمتر مورد توجه قرار گرفته است. اكثر هنرمندان نيز گرايش زيادي به استفاده از ضايعات فلزي و خصوصا به ضايعات خودرو، دارند و از مصالح و مواد بازيافتي ديگر غافل هستند. در صورتي‌ كه در ايران حجم بالايي زباله‌هاي پلاستيكي و كاغذي توليد مي‌شود و مي‌توان از اين مصالح براي توليد آثار هنري كاربردي استفاده فراوان برد. در بررسي فرضيات نيز فرضيه اصلي مورد تأييد قرار گرفت، يعني هنر بازيافت در طراحي گرافيك محيطي جهت كاهش حجم زباله مي‌تواند بسيار مؤثر واقع شود و در مكان‌هاي عمومي مي‌تواند با پيام‌رساني خود در رابطه با محيط زيست مأموريت خود را به انجام برساند. همچنين بازيافت علاوه بر جلوگيري از آلودگي بيشتر محيط، باعث صرفه‌جويي در هزينه، انرژي و منابع طبيعي نيز مي‌شود. يافته اساسي ديگر اين بود كه براي ايجاد يك اثر موفق در اين زمينه، طراح بايد سه عامل، انتخاب محل مناسب، تكنيك مناسب و ارائه مطلوب محتواي پيام و تأثيرات متقابل آنها بر يكديگر را مد نظر قرار دهد. در نهايت آنچه را كه مي‌توان از ميان اين آثار و تفاوت و شباهت‌هاي آنها برگرفت، اين نكته است كه شايد پيش‌وپا افتاده‌ترين موضوعات و موادي كه ما چندان به آنها نمي‌پردازيم مي‌توانند با يك نگاه هنرمندانه تبديل به آثار با ارزشي شوند و انديشه خاصي را تداعي كنند و هنر بازيافت مي‌گويد: قدرت حتي زباله ها را دست كم نگيريد. زيبايي واقعي هنر بازيافت است اين است كه نشان مي‌دهد كه با اعتقاد و اشتياق، حتي قلمرو ممنوعه مي‌تواند تبديل به يكي از زيباترين هنر در جهان شود. همچنين روشن شد براي ايجاد يك اثر موفق در اين زمينه، طراح بايد سه عامل انتخاب محل مناسب، انتخاب تكنيك مناسب و ارائه مطلوب محتواي پيام و تأثيرات متقابل آنها بر يكديگر را مد نظر قرار دهد. با توجه به آثار ارائه شده مي‌توان تغيير شكل در طول زمان، گاها گذرا بودن و ميرا بودن و تعريف شده براي مكاني خاص (هماهنگي اثر با محيط)، را مشخصه‌هاي هنر بازيافت دانست. توجه بيشتر به اين شاخه مهم هنري كه مي‌تواند در زمينه فرهنگي بسيار مورد استفاده قرار گيرد، و به طور كلي نبودن اطلاعات نشان از عدم مديريت درست در زمينه هنر بازيافتي و جشنواره‌هاي مرتبط است؛ بنابراين پيشنهاد مي‌شود انجمن‌ هنر بازيافت جهت گسترش اين هنر، توجه مناسب‌تري به اين هنر معاصر نشان دهد.

بررسي امكان استفاده از هنر بازيافت براي طراحي محيطي داخلي و خارجي فضاهاي شهري

حسن‌پور، محسن

كريمي، ويكتوريا

1396

141ص.: مصور (بخشي رنگي)

1/1/1900 12:00:00 AM

Investigating the role of environmental graphics with a focus on recycling art

Environmental Graphic Design- EGD , Recycled art , Recycle , Junk art

Investigating the possibility of using recycled art for the design of the internal and external environment of urban spaces

كارشناسي ارشد

هنر