643

صنايع دستي گرايش پژوهشي هنرهاي سنتي

پژوهش حاضر به‌منظور شناخت مؤلفه‌هاي مذهبي حاكم بر خلق زيراندازهاي ايراني و نوع نگرش هنرمندان و مردم دوره قاجار و پهلوي به تجسم اين موضوعات انجام‌ گرديد. منظور از مضامين مذهبي در فرش‌ها تصاوير شمايل‌هاي ديني، روايات تصويري از زندگي پيامبران و امامان، به تصوير درآمدن زندگي دراويش، اذكار و ادعيه در قالب كتيبه و فرش‌هاي محرابي با نوشته‌هاي مذهبي است. تاكنون، آن‌گونه كه بايد به اين‌گونه موضوعات در قالي‌ها پرداخته نشده و مطالعات صورت گرفته، كلي بوده است. جامعه آماري اين پژوهش مجموعه قالي‌هاي موجود در موزه‌ها و مجموعه‌هاي شخصي تهران شامل 36 نمونه با موضوعات مذهبي بود كه در قالب گروه‌هاي مختلف دسته‌بندي‌ گرديد. مطالب و تصاوير به‌روش كتابخانه‌اي و ميداني گردآوري و در قالب تاريخي، توصيفي و تحليلي تدوين يافت. نتايج به‌دست‌آمده حاكي از آن بود كه در قاليچه‌هاي دوره قاجار، چهره‌ها و شمايل، روايات و وقايع مذهبي شيعي و همچنين ساير اديان (برگرفته از قرآن و باورهاي اسلامي) رواج داشته و در دوره پهلوي، بيشتر موضوعات مذهبي حول وقايع زندگي پيامبر اسلام و امامان شيعه، به‌ويژه شمايل حضرت علي (ع) مي‌چرخد. ازآنجاكه جامعه قاجار يك جامعه مذهبي بوده است، اين تصاوير از ابتدا تا انتهاي اين دوره بر باورهاي ديني مردمان تأثير گذاشته؛ اما از دوره پهلوي با تغيير شرايط اجتماعي، ذائقه مردم به‌تدريج نسبت به شرايط جديد شكل گرفت؛ بنابراين، قاليچه‌هاي مذهبي دوره قاجار جايگاه مهم‌تري را در انتقال مفاهيم مذهبي، نسبت به دوره پهلوي داشته‌اند.

عطار زاده، عبدالكريم

1394

197 ص.: مصور، جدول

Comparative study of religious subjects in Carpets Qajar and Pahlavi periods on the basis of samples in the museums of Tehran

1/1/1900 12:00:00 AM

Carpet , Islam , Shia , iconography , calligraphy , Qajar , Pahlavi , Tehran Museums

كارشناسي ارشد

هنر