626

سينما

اتوپياي شكست‌خورده، ديستوپياي در حال تحقق، در سه فيلم از سينماي نيم‌قرن اخير روسيه

اين پژوهش مي‌كوشد با نگاهي به زمينه‌ي تاريخي روسيه در دوره‌ي جديد، ابتدا چگونگي پيدايش ايده‌ي اتوپيا و همچنين نقيض آن يعني ديستوپيا را در انديشه و ادبيات روسيه‌ي قرن نوزدهم توضيح بدهد و سپس نشان بدهد كه انقلاب شوروي كه قرار بود مدينه‌ي فاضله‌ي ماركسيستي-لنينيستي را در روسيه محقق سازد، اولاً چه رابطه‌اي با اين سنت داشته و ثانياً بعد از تثبيت خود، چگونه بر آثار هنرمندان تاثير كرده و هنرمندان در مقابل آن چه موضعي گرفته‌اند. پس از بررسي سه اثر ادبي با مايه‌هاي ويرانشهري كه انتقادات متعددي را متوجه نظام شوروي مي‌كنند، پژوهش بر سينماي شوروي در چهار دهه‌ي اول متمركز مي‌شود، تا زمينه‌ي تاريخي‌ سينمايي را تشريح كند آندري تاركفسكي در آن ظهور كرد. سپس كوشيده شده كه با ارائه‌ي يك زندگينامه‌ي بسيار مختصر و جدول گاهشماري، روند تطور انديشه‌ي آندري تاركفسكي تا حدودي پيگيري شود. شش فيلم او به اختصار و از جهت ارتباط آنها با مقوله‌ي اتوپيا/ديستوپيا بررسي شده و نهايتاً فيلم استاكر كه از جهت موضوع اين پژوهش برجسته‌ترين اثر اوست، جداگانه و به تفصيل و در سه سطح و از منظر نشانه‌شناسي انتقادي تحليل شده است. پس از آن دو فيلم ديگر (بازديدكننده‌ از موزه و لوياتان) از كانستانتين لپوشانسكي و آندري ازوياگينتسف بررسي شده‌اند كه آنها نيز مانند تاركفسكي و البته به شيوه‌ي خود روايتي ويرانشهري از جامعه‌ي روسيه‌ي زمان خود ارائه كرده‌اند. دربارۀ يافته‌ها و نتيحۀ حاصل آمده بايد گفت: با واكاوي در آثار و وضعيت سياسي آن دوران چنين به نظر مي‌رسد كه اين كارگردانان با سود جستن از تكنيك‌هاي گوناگون موفق به بيان و ساختن فيلم هايي مي‌گردند كه به نوعي بازگو كننده زندگي ديستوپيايي در روسيه مي باشد.

مثله

نوري پرتو، امير رضا

نوري پرتو، امير رضا

شهبازي، رامتين

1397

181 ص.

1/1/1900 12:00:00 AM

Failed Utopia, Realising Dystopia, in Three Russian Films of the Last Half-century

Tarkovsky , Zvyagintsev , Lopushanskiy , utopia , dystopia

MOSLEH

كارشناسي ارشد

هنر