589

ادبيات نمايشي

آيروني و بررسي نقش آن در شكل گيري ادبيات نمايشي ايران

آيروني از تكنيكهاي هوشمندانه اي است كه نويسندگان و شاعران بزرگ براي عمق دادن به اثر ادبي خود و يا افزايش اثر گذاري آن مورد استفاده قرار مي دهند. تكنيكي كه در آن نويسنده آيرونيست از ايجاد تضاد وتناقض ميان "آنچه مي گويد" و "آنچه مقصود واقعي اوست" براي به فكر واداشتن مخاطب و گاهي خنداندن او استفاده مي كند. آيروني در ادبيات كلاسيك ايران جايگاه ويژه اي داشته و بسياري از شاعران بزرگ فارس زبان نيز از آن بهره برده اند. نمايشهاي ايراني هم در ذات خود نمايشهايي آيرونيك هستند كه آيروني موجود در آنها در روايت و شخصيت پردازي هاي خاصشان نهفته است. سوال اين است كه با چنين پشتوانه اي، آيا آيروني در ادبيات نمايشي متقدم ايران نيز وجود داشته است؟ پرسش ديگري كه مطرح است اين است كه با توجه به اينكه اولين نمايشنامه نويسان ايراني - ميرزا فتحعلي آخوند زاده و ميرزا آقا تبريزي - در شرايط خفقان سياسي و فرهنگي دوران حكومت فتحعلي شاه قاجار به سر مي بردند، اگر از اين تكنيك در آثار خود استفاده نمي كردند، هيچگاه موفق به خلق نمايشنامه هاي خود مي گشتند؟ در اين تحقيق علاوه بر بررسي انواع آيروني و كاركرد هاي آن در نمونه هايي از متون ادبي كلاسيك ايران و بررسي انواع آيروني و كاركردهاي آن در نمايشهاي ايراني، انواع آيروني و كاركردهاي آن در آثار دو نمايشنامه نويس متقدم ايران مورد بررسي قرار گرفته و در مقايسه با شرايط سياسي و فرهنگي زمان نگارش نمايشنامه هاي متقدم، روشن مي گردد كه اگر نمايشنامه نويسان متقدم از اين تكنيك استفاده نمي كردند، علاوه بر در خطر افتادن زندگيشان، ادبيات نمايشي ايران نيز، به عنوان خطري براي حكومت، در همان نطفه از بين مي رفت.

بن بست اعتماد

صيرفي، هايده

قاسم پور، اكرم

1393

201 ص.

1/1/1900 12:00:00 AM

The Role of Irony in Iran’s Dramatic Literature Formation

Etemad Dead End

كارشناسي ارشد

هنر