588

هنر اسلامي گرايش نگارگري

نقاشي گل و مرغ در بناهاي تاريخي شهر اصفهان

نقاشي گل و مرغ يكي از شاخه هاي شناخته شده نقاشي ايراني است و همانطور كه از اسمش بر مي آيد گل(گلها و گياهان) و مرغ (پرنده) موضوع اصلي اين نوع نقاشي است. شروع اين هنر از دوره صفوي و نقطه اوج آن در دوره زند و قاجار است. البته قبل از دوران صفوي نيز تصاوير گل و پرنده وجود داشته است. مثل نقوش به كار رفته در پس زمينه نگاره ها، نقوش روي پارچه، تزئينات يك قطعه خوشنويسي، تزئينات معماري و نمونه هاي ديگر، اما اين نقش ها مستقل نبوده و از دوره صفوي به بعد به عنوان موضوع و شاخه اي مشخص به وجود آمده است. از آنجايي كه شهر اصفهان بناهاي تاريخي زيادي دارد كه مزين به نقوش مختلف هستند و نقوش گل و پرنده در تزيين بعضي از آنها به كار رفته، جمع آوري و طبقه بندي نقوش گل و مرغ در اين بناها از اهداف پايان نامه پيش رو است. در اين پژوهش كه به صورت توصيفي است، از روش ميداني و كتابخانه اي استفاده شده است. در بخش ميداني از ميان بناهاي تاريخي شهر اصفهان، 20 بناي تاريخي مزين به نقش گل و مرغ، توسط نگارنده تصويربرداري شده و در بخش كتابخانه اي، با مطالعات نظري در مورد نقاشي گل و مرغ و بناهاي تاريخي شهر اصفهان و بررسي تصاوير جمع آوري شده، اين نقوش طبقه بندي شده اند. در اين پژوهش اين نقوش در بناهاي سه دوره قراقويونلوها، صفويه و قاجاريه در شهر اصفهان يافت شده، و بيشترين كاربرد را در خانه هاي دوره قاجار داشته است. همچنين اين نقوش بيشتر جنبه طبيعت نگاريِ تزييني داشته و غالبا به روي كاشي و گچ اجرا شده است. تنها نقاشي گل و مرغ در دوره قرقويونلوها، در بناي درب امام و به صورت پنجره گچبري اجرا شده است. در دوره صفوي نقاشي گل و مرغ در مسجد قطبيه، كليساها و كاخها به صورت كاشيكاري و گچكاري و در دوره قاجار اين نقاشي، در مساجد، عمارتها و منازل به صورت گچكاري، كاشيكاري و در مواردي، تركيب گچبري و آينه كاري، و نقاشي روي چوب اجرا شده است.

اجراي چند نمونه نقاشي گل و مرغ با رنگهاي لعابي روي ظرف و كاشي

عطار زاده، عبدالكريم

هوشيار، مهران

1393

141 ص.: مصور، جدول

1/1/1900 12:00:00 AM

FLOWER AND BIRD PAINTINGS, IN HISTORIC BUILDINGS OF ISFAHAN CITY

paintings of flowers and birds , historic buildings , Isfahan city , Safavid period , Qajar period

1360

THE IMPLEMENTATION OF MULTIPLE INSTANCES OF FLOWERS AND BIRDS PAINTing WITH ENAMEL PAINTS ON CONTAINER AND TILES

كارشناسي ارشد

1359

هنر