583

هنر اسلامي گرايش هنر و صنايع فلز

معرفي و بررسي وسايل شستشو و غبارروبي حرم مطهر رضوي (موجود در موزه آستان قدس)

حرم مطهر امام رضا(ع) در مشهد به عنوان تنها مرقد ائمه شيعه در ايران، همواره مورد توجه مسلمانان قرار داشته است. تقدس و گرامي داشت صاحب اين بنا و حفظ حرمت آن، با آداب و مراسمي همراه بوده است كه از ديرباز تا به امروز رواج داشته است. اهداي نذورات باعث شده است تا جمع آوري آنها از داخل ضريح و غبارروبي آن با مراسم خاصي همراه باشد. همچنين تردد و اقامت جمعيت زياد زائران سبب شده است تا بخش هاي مختلف حرم مطهر نياز به شستشو و تطهير داشته باشند. از ابتداي شكل گيري حرم مطهر، اسباب و وسايلي به اين منظور وقف آستان قدس رضوي شده اند و امروزه 16عدد از آنها در موزه آستان قدس رضوي قابل مشاهده است كه كل جامعه آماري تحقيق حاضر را تشكيل مي دهند. معرفي و بررسي كاركرد و تزئينات اين اشياء و ارتباط آن با آداب غبارروبي و شستشو از جمله اهداف اين پژوهش است. در اين پژوهش كه به شيوه توصيفي تحليلي انجام شده، با بررسي تصاوير اشياء، كاركرد، تزئينات و مضمون آنها طبقه بندي شده و پس از معرفي هر يك به صورت دقيق، در خصوص ارتباط آن با مراسم غبارروبي و شستشو به مقايسه اي كلي پرداخته شد. از اين منظر در مي يابيم وسايل شستشو به چهار گروه آفتابه، لگن، گلابدان و قدح تقسيم مي شوند كه تزئينات آنها شامل نقوش هندسي، گياهي و جانوري است و كتيبه هاي موجود عبارت از آيات قرآن و ادعيه، وقف نامه و نام واقف مي باشد. اغلب اين آثار پس از ساخت، به نيت وقف خريداري و اهدا شده اند. تنها سه شيء به منظور استفاده در حرم مطهر از ابتدا طراحي و ساخته شده اند كه فقط يكي از آنها مستقيما مربوط به مراسم غبارروبي حرم مطهر است. از سوي ديگر تكنيك ساخت و تزئين آثار چندان چشمگير نيست و بايد گفت وجه تمايز آنها نه ارزش هنري صرف، بلكه ارزش معنوي آثار است. همچنين پيشنهاد شد نامگذاري برخي از آثار اصلاح گردد.

تزئين وسايل شستشو با الهام از نقوش وسايل شستشوي حرم

عطار زاده، عبدالكريم

قانوني، كوروش

جلالي، ميثم

1393

158 ص.: مصور، جدول

1/1/1900 12:00:00 AM

Introduction and Review of Dusting and Cleaning Tools of The Holy Shrine (Available at The Museum of Astan e Quds)

Astan-e-Quds Razavi , washing tools , Islamic metalwork , embellishments

1346

Adorning The Cleaning and Washing Tools Inspired by Those of The Holy Shrine's

كارشناسي ارشد

1345

هنر