555

تصويرسازي

موجودات افسانه اي كتاب هاي چاپ سنگي قاجار و رابطه آن ها با اساطير ايران باستان

رساله‌ي پيش رو، به مطالعه ي تصويريِ موجودات افسانه‌اي در كتاب هاي چاپ سنگي دوره قاجار پرداخته و ارتباط آنها را با اساطير و افسانه هاي ايران باستان بررسي كردهاست. از آنجا كه اساطير و افسانه‌ها در طول تاريخِ فرهنگ يك سرزمينِ كهن همچون فرهنگ ايراني، بارها تكرار و مشاهده شده و يا تغيير شكل و هويت ميدهند، به نظر ميرسد دوران قاجار به عنوان واپسين‌ترين دوره‌ي عبور از سنت‌ها و آغاز مدرنيته از اين حيث قابل اهميت باشد. كتاب آرايي ايراني كه هميشه جايگاه رفيعي را در هنرهاي تصويري ايران برعهده داشته است در اين دوره در بارزترين قالب خود به عنوان چاپ سنگي پديدار مي‌شود و سرشار از تصاوير افسانه‌اي و موجودات خيالي است. در اين تحقيق برخي از موجودات افسانه‌اي كه داراي تكرار و يا فراواني بيشتر بودند انتخاب شده و پس از مطالعه و معرفي موجودات افسانه‌اي و اساطيري ايران باستان در متون معتبر و روايات كهن، به بررسي روابط اين مشابهت پرداخته شده است. قلمرو زماني اين انتخاب، دوره قاجار و به ويژه نيمه‌ي دوم قرن سيزدهم و اوايل قرن چهارده هـ ق مي باشد و اطلاعات ضروري، به صورت كتابخانه‌اي و اسنادي جمع آوري شده و به روش توصيفي مورد بررسي قرار گرفته اند. نتايج تحقيق نشان مي‌دهد كه برخي از اين تصاوير، با افسانه‌ها و روايات مورد پژوهش، در ارتباط مستقيم بوده و عده‌اي نيز دچار تغيير و تحول شده و يا با اساطير و افسانه‌هاي ساير اقوام در ارتباط مي‌باشند. در مجموع تصاوير افسانه‌اي كتاب‌هاي چاپ سنگي، از مبناي سبك شناختي و هنرمندانه‌ي ويژهاي برخوردارند كه در عين تكيه بر سنت‌ها، دست به نوآوري ها و بيانه‌اي جديدي نيز زده‌اند.

طراحي موجودات افسانه اي بر اساس كتاب عجائبالمخلوقات

حسن پور، محسن

پريشان زاده، سروناز

1396

85ص.: مصور (بخشي رنگي)

1/1/1900 12:00:00 AM

The Mythical being of lithograph prints in "Qajar" period and their relationship to Iran ancient mythology

Mythical Creatures , Myth , Ancient Iran , Lithography , Qajar Period

1284

Illustration being according to Ajā'ib al makhlūqāt Qazvini

كارشناسي ارشد

1283

هنر