539

هنر اسلامي گرايش هنر و صنايع فلز

تحليل ساختار و تزئين نيم ضريح حضرت معصومه(س) در شبستان نجمه خاتون آستانه مقدسه قم

ضريح، سازه اي مشبك و از جنس فلز، چوب، سنگ و يا تركيبي از آن ها در ابعاد و اشكال نسبتاً متفاوت است كه مقدس ترينِ مكان ها را به منظور نشان دادن اهميت و جايگاه آن و نيز طواف در اطراف آن، از فضاي پيراموني جدا مي سازد. از جمله عوامل شكل گيري ضريح، علاقه مسلمانان به تكريم و بزرگداشت صاحبان ضريح كه بزرگان و شخصيت هاي ملي و مذهبي مي باشند و حفاظت قبور آنان است. ضريح ها صرفاً بر روي مقبره اولياء الهي و بزرگان قرار نگرفته؛ بلكه مي توانند دربرگيرنده متعلقات افرد مقدس بوده و يا تنها اشاره به مقدس ترين مكان ها داشته باشند؛ مانند نيم ضريح حضرت معصومه(س) در شبستان نجمه خاتون آستانه مقدسه قم. نيم ضريح از جمله گونه هاي ساختاري ضريح و به عنوان زيرمجموعه¬اي از ضريح و قسمتي از يك ضريح چهار وجهي است كه نمايي از يك ضريح كامل را به نمايش مي گذارد و در اصطلاح به آن پنجره نيز م گويند. در شبستان نجمه خاتون حرم حضرت معصومه(س) نيم ضريح جديدي واقع شده است كه اين پژوهش بر محور شناسايي ساختار و تزئينات آن و بررسي ويژگي¬هاي برجسته آن نسبت به شاخص ترين ضريح هاي معاصر استوار است. با اين هدف، اين رساله به دنبال يافتن پاسخ اين پرسش است كه نيم ضريح حضرت معصومه (س) از نظر ساختاري و تزئيني چه ويژگي‌هايي دارد؟ و همچنين سبك هاي هنري و ساختاري به كار رفته در آن در مقايسه با شاخص ترين ضريح هاي معاصر تا چه حد قابل توجه است؟ اين پژوهش به منظور رسيدن به پاسخ اين سؤالات از روش توصيفي- تحليلي بهره برده و شيوه گرد آوري اطلاعات نيز كتابخانه‌اي و ميداني است. بررسي ها نشان داد كه در ساختار اين سازه از علوم مهندسي روز بهره برداري شده و داراي نوآوري هايي در ساخت و تزئين است كه آن را در مقام بسيار بالايي در قياس با ضريح هاي شاخص معاصر قرار داده است. اين نيم ضريح انواع تزئينات نباتي، هندسي، كتيبه هاي خط و ... را دارا مي باشد كه براي پياده سازي آن ها بر پيكره نيم ضريح از هنرهاي قلمزني، زرگري، ميناكاري و مقرنس فلز استفاده شده است.

ارائه نمايي از ضريحي در ابعاد كوچك نمايشگاهي

عطارزاده، عبدالكريم

دوامي، تقي

1396

121ص.: مصور (بخشي رنگي)

1/1/1900 12:00:00 AM

Analysis of the structure and decoration of Hazrat Masoumeh (PBUH) in the nave of Najmeh Khatoon, Holy Threshold of Qom

Zarih , Nim Zarih , Masoumeh’s holly shrine

1245

Presentation of a shrine in small exhibition dimensions

كارشناسي ارشد

1244

هنر