537

مهندسي معماري اسلامي

در ايران مساجد از دير باز، نقش مهمي در زمينه هاي اجتماعي،فرهنگي، اقتصادي، سياسي ايفا نموده اند. آنها از يك سو محل برگزاري آيين هاي عبادي بوده اند و از سوي ديگر، مكاني كه زندگي اجتماعي محلات را ساماندهي مي كرده و به حل و فصل امور مردم مي پرداخته اند.مساجد علاوه بر كاركرد عبادي همواره محل برقراري روابط اجتماعي در سطح محلات و شهرها بودند، بسياري از كنش هاي اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي مردم نظير آموزش و حل و فصل دعاوي، رفع مشكلات اجتماعي و حل مسائل اقتصادي درون مسجد صورت مي گرفت. علي رغم پيشينه قوي مساجد در ساماندهي ساختارهاي هاي اجتماعي، فرهنگي، اقتصادي، سياسي جامعه، امروزه از ميزان تاثير اين مكان در جامعه كاسته شده كه جاي بسي تامل دارد. عوامل متعددي چون رشد سرعت تقييرات اجتماعي، بوجود آمدن رسانه هاي جمعي، موسسات فرهنگي و اجتماعي، كه متاسفانه مساجد از لحاظ كاركردي نتوانسته اند خود را با توجه به خواسته هاي جامعه امروز هماهنگ كنند و در نتيجه در برابر هجوم فرهنگي بيگانه در جذب افراد جامعه قافيه را باخته اند و به حاشيه رانده شده اند، از سوي ديگر، نوع معماري وشكل هندسه و روابط فضايي حاكم ميان مساجدمعاصر با ساير عملكردهاي شهري نشان از اين واقعيت دارد كه مساجد نتوانسته اند حضور قدرتمند خود را چه در كالبد و نيز در ارتباط با ساير فضاهاي متجانس و نامتجانس شهري، بعنوان يك مكان عبادي، اجتماعي و فرهنگي ديكته كنند، و در نتيجه جايگاه تربيتي خود را از دست داده اند. اين پژوهش بدنبال راه حلي است كه با الگو برداري از نحوه ارتباطات فضايي حاكم بر مساجد سنتي با ساير عملكردهاي شهري، نقش فرهنگي و اجتماعي مسجد را در كنار نقش اصلي آن يعني عبادت احيا كرد، تا بتوان با تعريف كاركردهاي جديد حول محور مسجد و با توجه به نياز جامعه امروز در جذب آحاد جامعه بخصوص نوجوانان و جوانان گام برداشت، تا با پرورش انسان هاي مومن حياتي دوباره به اين فضاي عبادي بخشيد.

احمدي ديسفاني، يداله

1396

213ص.: مصور (بخشي رنگي)، جدول، نقشه

Designing a community mosque with an emphasis on the needs of today's society

1/1/1900 12:00:00 AM

Architectural functions of mosques , geometry and space hierarchy of mosques , mosque in Islamic urbanism

1239

كارشناسي ارشد

1238

معماري