504

صنايع دستي گرايش پژوهشي هنرهاي سنتي

مجموعه كاخ گلستان يادگاري به جاي مانده از ارگ تاريخي تهران است. بنياد ارگ تاريخي تهران به دوره صفوي و شاه طهماسب اول باز مي گردد. كاخ گلستان در دوره كريم خان زند بازسازي شد و در دوره قاجار به دارالحكومه و محل سكونت سلاطين قاجار اختصاص يافت. گفتني است كه ناصرالدين شاه در دوران حيات خود تغييرات فراواني در مجموعه كاخ ايجاد نمود. اين مجموعه در دوران پهلوي دربار رسمي و محل اقامت و پذيرايي روساي جمهور و ميهمانان ويژه بوده است و به همين دليل آسيب‌هاي فراواني ديد و متاسفانه بخش هايي از آن تخريب گشته است. بعد از انقلاب اسلامي كاخ گلستان به صورت موزه در آمد و مورد بازديد علاقه مندان قرار گرفت. اين مجموعه شامل تالارها و كاخ هاي متعددي است كه تمامي آنها با انواع هنرهاي وابسته به معماري چون كاشي كاري، آيينه كاري ، گچبري ، حجاري ، نقاشي ديواري ، آجركاري و هنرهاي چوبي تزئين شده است . از آنجا كه تزئينات مجموعه بسيار فراوان و متنوع هستند ضروري دانستم به بررسي آن تزئينات پرداخته و آن ها را با جزئيات كامل معرفي و شناسايي نمايم. براي اين منظور حدود 700 قاب عكس از كل مجموعه با تزئينات آن تهيه شد كه به دليل اشتراك در بسياري موارد از اين تعداد حدود 120نمونه عكس انتخاب و بررسي گرديد . از طرف ديگر از آن جا كه مكتب هنري قاجار تا حدودي ملهم از هنر غربي است، لازم دانستم برخي عوامل نفوذي هنر غرب را بررسي كرده و تاثيرات آن را در تزئينات مجموعه نشان دهم. تحقيق حاضر توصيفي – تحليلي است و جمع آوري اطلاعات به روش ميداني - كتابخانه اي انجام گرفته است. آنچه از پژوهش انجام شده نتيجه مي شود اين است كه در ميان انواع تزئينات موجود در مجموعه كاخ ، كاشي كاري و آيينه كاري بيشترين سهم را دارا هستند و در ميان نقوش و طرح هاي بكار رفته ، نقوش گياهي چه به صورت واقع گرا و يا انتزاعي بيشترين وسعت را در برگرفته اند. هم چنين انواعي از نقوش هندسي ، مناظر و معماري ، انساني و حيواني در تركيب با نقوش گياهي در تزئينات مجموعه به چشم مي خورد . اكثر نقوش گياهي در كاشي كاري ، گچبري و آيينه كاري مشترك هستند . از طرف ديگر تاثيرات هنر غربي بر برخي تزئينات مجموعه چون نقاشي ديواري ، برخي نقوش كاشي ها و بعضي طرح هاي گچبري عيان است. به طور كلي از آن جا كه بيشتر تزئينات مجموعه ريشه سنتي ايراني دارند مي توان گفت مجموعه كاخ گلستان مجموعه اي با معماري و هنر ايراني است كه به خوبي سبك هنري دوره قاجار را نشان مي دهد .

آشوري، محمدتقي

هوشيار، مهران

1389

153ص.: مصور (رنگي)

A study of the characteristics of the arts related to architecture in Golestan Palace

1/1/1900 12:00:00 AM

Golestan Palace , Architecture , Qajar period , Architectural decorations , Tehran buildings

كارشناسي ارشد

1185

هنر