4538

روزنامه نگاري

پژوهش حاضر با هدف بررسي بازنمايي‌هاي اجتماعي و نگرش‌هاي كاربران در خصوص حقوق زنان در ايران انجام شد. مسئله اصلي مطالعه آن است كه فضاي مجازي چگونه به طرح و بازتاب موضوعات مرتبط با حقوق زنان مي‌پردازد و چه الگوهايي از توافق يا اختلاف ميان كاربران شكل مي‌گيرد. داده‌هاي پژوهش شامل تمام‌شماري هدفمند نظرات و تعاملات كاربران پيرامون موضوعات كليدي همچون حق ارث، حق سفر، حق اشتغال، حق طلاق و حق حضانت فرزندان است كه در پلتفرم ايكس (توييتر سابق) گردآوري شد. روش پژوهش، نتنوگرافي بود و داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار NVivo و از طريق كدگذاري باز، محوري و انتخابي تحليل گرديد. يافته‌ها نشان داد كه نگرش كلي كاربران نسبت به حقوق زنان عمدتاً منفي است. زنان بيشتر بر حقوق خانوادگي نظير طلاق و حضانت تأكيد داشتند، در حالي كه مردان بيشترين حساسيت را نسبت به محدوديت‌هاي سفر زنان ابراز كردند. كاربران با هويت نامشخص نيز بيشترين توجه خود را به موضوع اشتغال معطوف نمودند. همچنين نتايج آشكار ساخت كه حوزه اصلي همگرايي ميان زنان و مردان «حق سفر» و حوزه اصلي واگرايي «حق اشتغال» بوده است. ميزان اجماع در اغلب موارد بر نگرش منفي قرار داشت، به‌ويژه در موضوعاتي مانند ارث و حضانت كه بيشترين مخالفت با قوانين موجود مطرح شد. اين يافته‌ها نشان مي‌دهد كه پلتفرم ايكس بيش از آنكه به بستري براي گفت‌وگو و تفاهم سازنده در حوزه حقوق زنان تبديل شود، بيشتر به محلي براي بيان نارضايتي، اعتراض و نقد اجتماعي كاركرد دارد. نتايج اين پژوهش مي‌تواند براي سياست‌گذاران اجتماعي، فعالان رسانه‌اي و پژوهشگران حوزه ارتباطات در طراحي راهبردهاي آگاهي‌بخشي، اصلاح قوانين و ارتقاي مشاركت مدني زنان در جامعه ايران راهگشا باشد.

ساروخاني، باقر

1404

م، 108 ص.: جدول، نمودار