4533

سينما

مهاجرت كه امري ديرپا در زيستِ بشري است، همواره به‌عنوان مفهومي جهت بررسي شرايط دو جامعه مبدأ و مقصد مهاجرت، مورد مُداقه قرار گرفته است. از سويي ديگر، سينما نيز در جايگاهِ هنري برآمده از جهان مدرن، در بازنمايي مفاهيم مختلف نقش‌آفرين است و بستري مناسب براي تحليل مضامين گوناگون قلمداد مي‌شود. هدف اصلي اين پژوهش، تحليل مهاجرت از منظر جامعه‌شناسي در سينماي پس از انقلاب ايران است كه براي نيل به اين مهم، با تكيه بر آراي اِوِرت اِس. لي و در قالب پژوهشي كيفي گام برداشته خواهد شد. در اين پژوهشِ توصيفي‌تحليلي كه از حيث نوع، كاربردي است، از منابع گوناگون بهره برده شده است تا پرسش اصلي، يعني رويكرد سينماي پس از انقلاب ايران به مهاجرت و پاسخ‌هاي احتمالي موجود، مورد بررسي قرار گيرد. چنين به‌نظرمي‌رسد كه نگاه سينماي ايران به مسئله مهاجرت بين‌المللي، رويكردي منفي‌نگر و عموماً هم‌راستا با نفي اين فراپديده است كه در پروسه تطبيق بازنمايي مهاجرت در آثار نمونه‌اي مورد بررسي، با عوامل اثرگذار بر مهاجرت در نظريه جاذبه و دافعه لي، جزئياتِ قابل تحليل فراواني يافت مي‌شود. همچنين مفاهيمِ در پيوند با مهاجرت كه در پژوهش توضيح داده شده‌اند، در نسبت با فيلم‌هاي انتخابي، به ميزان قابل توجهي، تطبيق‌پذير هستند. اين فيلم‌ها، متشكل از پاييزان و ويزا از دهه 60 خورشيدي، آدم برفي و پر پرواز از دهه 70، ارتفاع پست و آكواريوم از دهه 80 و بغض و مصادره از دهه 90، دربرگيرنده چهار دهه سينماي پس از انقلاب ايران هستند و باتوجه به اين نكته كه موضوع اصلي اين آثار مسئله مهاجرت است، مورد انتخاب و بررسي قرار گرفته‌اند.

ايتاليانو

نوري‌پرتو، اميررضا

1402

126ص.: جدول

Sociology of migration in post-revolution Iranian cinema based on the theory of Evert S. Lee