4511

نقاشي

در آثار نقاشان عوامل مختلفي دخيل هستند كه يكي از مهم‌ترين عوامل اقليم و محل زندگي اين افراد است. يكي از مهم‌ترين اقليم‌ها در كشور ايران، منطقه آذربايجان و شهر تبريز است. ريشه هنري در تبريز داراي قدمت بسيار بالايي است و در تبريز نقاشان سطح تخت نقاشي را شكستند و تركيب‌بندي‌هاي چندسطحي آفريدند و همه چيز آكنده از حركت و جنبش بود رنگ‌هاي درخشان و پر كشش حالت موردنظر را به وجود مي‌آورد و منظره پردازي به‌عنوان يك جزء در آثار مكتب تبريز، جنبه‌اي غيرواقعي و پر از عناصر چيني دارد؛ بنابراين اين پژوهش قصد دارد با مطالعه عناصر و نشانه‌هاي اقليم آذربايجان شرقي در آثار نقاشان و توصيف و نمايش ويژگي‌هاي برجسته اقليمي و فرهنگي در آثار نقاشان معاصر به ارزيابي تأثيرگذاري اقليم و نگاه‌هاي متفاوت نقاشاني كه ناخودآگاه تحت‌تأثير اقليم خود بوده‌اند بپردازد. اين ﺗﺤﻘﯿﻖ از ﻧﻈﺮ ﻫﺪف ﮐﺎرﺑﺮدي است؛ زﯾﺮا ﻧﺘﺎﯾﺞ آن ﺑﺮاي ﺗﻤﺎﻣﯽ پژوهشگران، هنرمندان و نهادهاي ﻓﺮﻫﻨﮕي - آﻣﻮزﺷﯽ قابل‌بهره‌برداري مي‌باشد. اين پژوهش از لحاظ روش ﮔﺮدآوري داده‌ها، توصيفي محسوب مي‌شود زيرا ﺑﻪ ﺗﻮﺻﯿﻒ ﺗﻌﺪاد زﯾﺎدي از ﻣﺘﻐﯿﺮﻫﺎي مرتبط بافرهنگ، ارزش‌هاي ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ و اﻗﻠﯿﻢ ﺑﺪون دخالت مي‌پردازد. نتايج نشان داد كه دو پارامتر اقليم و فرهنگ به‌صورت مستقيم بر نقاشي‌هاي برگرفته از طبيعت تأثيرگذار هستند. براي مثال در مناطقي كه اقليم چهارفصل دارند همواره در نقاشي‌هاي به‌دست‌آمده اثرات و رنگ‌هاي تمام فصول به چشم مي‌خورد. ولي در مناطق سردسير همواره نمادهاي سردي مانند برف در نقاشي‌هاي به جا ماده ديده مي‌شود. يا پديده‌هاي طبيعي چون رودخانه، كوه و دريا مي‌تواند نشان‌دهنده شرايط اقليمي هر منطقه باشد كه مستقيماً آثار نقاشان آن منطقه را تحت‌تأثير قرار داده است. علاوه بر اين گاهي نقاشان با تأثيرگرفتن از اقليم منطقه خود و با تغيير رنگ (براي مثال استفاده از رنگ‌هاي تيره به‌جاي رنگ سبز) در تلاش هستند تا شرايط فرهنگي يك دوره خاص تاريخي را در آن منطقه به تصوير بكشند؛ بنابراين شرايط اقليمي و فرهنگي به‌صورت مستقيم در آثار هر منطقه تأثير دارد.

منظره نگاري در نقاشي معاصر ايران

دستمردي، امير

هدايت، رضا

1403

98ص.: مصور( رنگي)، جدول