شماره ركورد
4498
دانشجو
آجوداني، معصومه
رشته تحصيلي
پژوهش هنر
عنوان
مستندنگاري منسوجات زرتشتيدوزي دوره قاجار موجود در خانهموزه مقدم
چكيده
پژوهش حاضر با هدف مستندنگاري و بررسي ويژگيهاي فيزيكي، فني و طبقهبندي منسوجات زرتشتيدوزي دوره قاجار موجود در خانهموزه مقدم انجام شده است. زرتشتيدوزي يكي از رودوزيهاي سنتي ايران محسوب ميشود كه علاوه بر ارزشهاي زيباييشناختي، حامل معاني فرهنگي و آييني خاصي در ميان جامعه زرتشتيان ميباشد. اين پژوهش تلاش دارد تا با بررسي دقيق ويژگيهاي فيزيكي، تكنيكي و ظاهري اين منسوجات، اطلاعاتي جامع در راستاي حفظ، احيا و بهرهگيري از اين هنر سنتي در توليدات معاصر ارائه دهد. براي دستيابي به اهداف پژوهش، از روشهاي توصيفي-تحليلي بهره گرفته شده و دادهها از طريق مطالعات اسنادي و منابع كتابخانهاي، ميداني و آزمايشگاهي گردآوري شده است. بررسيهاي فني و ساختاري اين آثار با استفاده از آزمونهاي SEM-EDX و FTIR-ATR صورت گرفته تا تركيبات مواد اوليه، نوع و ساختار الياف، عناصر تشكيلدهنده و تركيب شيميايي نمونههاي زرتشتيدوزي و شرايط حفاظتي منسوجات شناسايي شوند. همچنين، مصاحبههاي نيمهساختاريافته با متخصصان حوزه نساجي و سوزندوزي، بهويژه هنرمندان آشنا با هنر زرتشتيدوزي، انجام شده تا اطلاعات تكميلي در مورد نحوه توليد، كاربرد و جايگاه اجتماعي اين منسوجات به دست آيد. نتايج پژوهش نشان ميدهد كه زرتشتيدوزيهاي دوره قاجار موجود درخانه موزه مقدم از تنوع بالايي در نقوش، تكنيكهاي دوخت و تركيب رنگي برخوردارند. نقوش رايج شامل طرحهاي گياهي، جانوري، هندسي بوده و تكنيكهاي دوخت همچون ساقهدوزي، ساتندوزي، توپردوزي، دانهدوزي، بخيهدوزي، زنجيرهدوزي، شيرازهدوزي، شلال ساده و دوخت پليوار در آنها بهكار رفته است. همچنين، بررسيهاي آزمايشگاهي نشان داد كه الياف بهكار رفته در نمونههاي مورد مطالعه داراي ساختاري منسجم و در برخي موارد همراه با نشانههايي از فرسايش و تغييرات سطحي بودند. نحوهي دوخت و چيدمان تار و پود پارچه ناشي از فرآيند سنتي توليد يا جنس الياف طبيعي (ابريشم، پنبه) منسوجات ميباشد. از نظر حفاظتي، برخي از اين آثار دچار آسيبهايي مانند تغيير رنگ، پوسيدگي الياف و ضعف در ساختار دوخت شدهاند كه نيازمند اقدامات مرمتي و تدابير نگهداري مناسب هستند. در نهايت، پژوهش حاضر با ارائه مستندات دقيق و شناسنامه فني منسوجات زرتشتيدوزي، به حفظ اين ميراث ارزشمند و بهرهگيري از آن در توليدات معاصر كمك ميكند.
كليدواژه فارسي
زرتشتيدوزي , مستندنگاري , دوره قاجار , خانهموزه مقدم , منسوجات
استاد راهنما
هوشيار، مهران
استاد مشاور
نجفآبادي، مجيدي
سال دفاع
1404
مشخصات ظاهري
139ص.: مصور(رنگي)، نمودار
عنوان به انگليسي
Documentation of Zoroastrian Embroidery Textiles from the Qajar Period in the Moghadam House Museum
كليدواژه لاتين
Zoroastrian Embroidery , Documentation , Qajar Era , Moghadam House Museum , Embroidery Textiles
مقطع تحصيلي
كارشناسي ارشد
دانشكده
هنر