4489

ادبيات نمايشي

تحليل روانشناختي يك متن ادبي مي‌تواند از لايه هاي دروني اثر اطلاعاتي به مخاطب دهد و باعث درك بهتر اثر شود. مفهوم مكانيزم‌دفاعي را نخستين بار فرويد مطرح كرد، اما پس از او روانشناسان ديگري از جمله كارن هورناي آن را بسط و گسترش دادند. او همانند فرويد معتقد بود سال ‌هاي ابتدايي زندگي هرانساني بر شخصيت او اثر گذاراست . اما در جزييات اين امر با هم اختلاف نظر داشتند. اين روانكاو معتقد بود اگر انسان در كودكي از محيط خانواده‌ي خود امنيت دريافت نكند، وجود او لبريز از ترس و اضطراب مي‌شود، كه آن را اضطراب بنيادي ناميد. فرد براي مقابله با اين اضطراب از چهارمكانيزم دفاعي كسب محبت، كسب قدرت، سلطه پذيري و كناره گيري استفاده مي‌كند. در پژوهش پيش‌رو كه به صورت توصيفي – تحليلي نوشته شده است، سعي شده تا اين مكانيزم ها و گرايش‌هاي روانرنجور و ديگر نظريات كارن هورناي نظير خودانگاره‌ي آرماني، در شخصيت‌هاي اصلي سه نمايشنامه بچه، هيولاخواني، و چهاردقيقه نوشته‌ي نغمه ثميني تحليل شوند.هريك از اين مكانيزم‌ها در شكل گيري شخصيت‌هاي اصلي سه اثر منتخب به نوعي تاثير گذاشته كه طرز تفكرو رفتار آن‌ها با خودشان وديگران را شكل داده است. اصل تمامي اين مكانيزم ‌ها اضطراب دروني‌است كه در هريك از شخصيت ها به صورت متفاوتي بروز كرده است وشخصيت‌هاي متفاوتي را ايجاد كرده است كه‌مشكلاتي براي خود و اطرافيان خودشان ايجاد كرده‌اند ،كه همگي اين موارد برروال و پي رنگ اين سه نمايشنامه تاثير بسزايي گذاشته است. به نحوي‌كه اگر اين فرآيندها درشخصيت نمايشنامه‌ها وجود نداشت،شيوه‌ي بيان آن‌ها به طريق متفاوتي بيان ‌ مي‌شد.

وجدان بيدار

ماسوري، شكوفه

1403

109ص.: جدول