4484

هنر اسلامي -گرايش مطالعات تاريخي و تطبيقي هنر اسلامي

اين پايان‌نامه به بررسي عميق ارتباط ميان نماد شمسه در هنر اسلامي و نظريه‌هاي روان‌شناسي ناخودآگاه، به‌ويژه از ديدگاه كارل گوستاو يونگ و رودا كلارگ، مي‌پردازد. در اين پژوهش، ابتدا شمسه به‌عنوان يكي از برجسته‌ترين نمادهاي هنر اسلامي معرفي مي‌شود كه در طول تاريخ اسلام به‌صورت گسترده در معماري، نگارگري و تزيينات هنري مورداستفاده قرار گرفته است. سپس، با تحليل ويژگي‌هاي بصري و مفهومي شمسه، پيوندهاي آن با مفاهيم روان‌شناسي و كهن‌الگوهاي يونگ مورد بررسي قرار مي‌گيرد. كارل گوستاو يونگ با ارائه نظريه ناخودآگاه جمعي و كهن‌الگوها، بيان كرد كه نمادها در هنر و فرهنگ‌هاي مختلف مي‌توانند نمايانگر تجربه‌هاي مشترك بشري و ناخودآگاه جمعي باشند. شمسه به‌عنوان يكي از نمادهاي كهن‌الگويي در هنر اسلامي، نشان‌دهندة ارتباط انسان با مفاهيم عميق معنوي و جهان‌شمول است. اين پژوهش تلاش مي‌كند تا از طريق تحليل نقاشي‌هاي كودكان كه توسط رودا كلارگ بررسي شده‌اند، تأييدي بر وجود اين كهن‌الگوها در ناخودآگاه انسان بيابد. نتايج اين تحقيق نشان مي‌دهد كه شمسه به‌عنوان يك نماد مشترك در هنر اسلامي، نه‌تنها بازتابي از اعتقادات ديني و معنوي مسلمانان است، بلكه با مفاهيم روان‌شناختي و نمادهاي جهاني كه يونگ مطرح كرده است، نيز هم‌خواني دارد. به‌علاوه، تحليل رودا كلارگ از نقاشي‌هاي كودكان از فرهنگ‌هاي مختلف نشان مي‌دهد كه اين نمادها و الگوها به‌صورت جهاني و بدون تأثيرات مستقيم فرهنگي در آثار بصري كودكان ظهور مي‌كنند كه تأييدي بر نظريه يونگ درباره ناخودآگاه جمعي است. در اين پايان‌نامه همچنين به‌نقد و بررسي نظريات مخالف و موافق در مورد پيوند ميان هنر، نمادها و روان‌شناسي پرداخته مي‌شود و تلاش شده است تا با ارائه مستندات تاريخي و روان‌شناختي، تحليل جامعي از اين ارتباط ارائه شود. اين پژوهش، نقش مهم نمادهاي هنري مانند شمسه را در فهم عميق‌تر از ساختار روان‌شناسي و فرهنگ بشري نشان مي‌دهد.

ميرمبين، رضا

موسوي فاطمي، نادر

1403

A Reinterpretation of Sunburst (Shamsa) Forms in Islamic Art Based on Jungʹs Theory of the Collective Unconscious

Shamsa , Collective Unconscious , Archetype , Carl Gustav Jung , Rhoda Kellogg , Islamic Art , Symbol

كارشناسي ارشد

هنر