4468

تصوير متحرك

انيمه‌هاي ژاپني، به‌واسطه‌ پيوند با سنت‌هاي فرهنگي غني، بهره‌گيري از اسطوره‌ها و نمادها، سبك‌هاي منحصربه‌فرد بصري و همچنين تجربه يكي از سهمگين‌ترين تراژدي‌هاي تروماتيك تاريخ معاصر؛ جنگ‌هاي ويرانگر قرن بيستم و شكست در جنگ جهاني دوم كه منجر به بمباران اتمي هيروشيما و ناگاساكي شد، بستر ويژه‌اي براي بازنمايي رنج و فقدان فراهم كرده‌اند. افزون بر اين، وقايع طبيعي و ويرانگري چون زلزله‌هاي بزرگ ـ به‌ويژه زلزله‌ كوبه ـ نيز در شكل‌گيري حافظه‌ جمعي و بازتاب آن در آثار هنري، از جمله انيمه، نقش داشته‌اند. اين مجموعه‌ عوامل، زمينه‌اي منحصربه‌فرد براي خلق فضاهاي خيالي و سوررئال پديد آورده‌اند كه قابليت بالايي در بازنمايي تجربه‌هاي تروماتيك دارند. پژوهش حاضر با تكيه بر نظريه‌ سه‌گانه‌ ژاك لكان («امر خيالي»، «امر نمادين» و «امر واقع») و مفاهيم كليدي همچون «مرحله آينه‌اي»، «ديگري بزرگ» و «ابژه كوچك»، به تحليل نمود تروما در سه نمونه‌ شاخص از انيمه‌هاي معاصر مي‌پردازد: پسر و مرغ ‌ماهي‌خوار (2023) اثر هايائو ميازاكي، پسر و هيولا (2015) اثر مامورو هوسودا و سوزومه (2022) اثر ماكوتو شينكاي. پرسش اصلي آن است كه چگونه فضاهاي سوررئال در اين آثار مي‌توانند به سازوكاري روايي و رواني براي مواجهه با تروما بدل شوند. در اين چارچوب، «امر خيالي» به‌مثابه بازتاب دنياي ذهني و تصويري اميال و فانتزي‌هاي سركوب‌شده شخصيت‌ها بررسي مي‌شود؛ «امر نمادين» سازوكارهاي زباني، فرهنگي و اجتماعي را شامل مي‌گردد كه درصدد معنا بخشيدن به تجربه‌ تروما هستند؛ «امر واقع» لحظه‌ گسست و رويارويي مستقيم با آن چيزي است كه زبان و تصوير از بازنمايي‌اش ناتوان‌ هستند. روش پژوهش، كيفي و توصيفي-تحليلي است و بر رويكرد نشانه‌شناختي و روان‌كاوي لكاني استوار است. داده‌ها از طريق تحليل دقيق محتواي فيلم و شناسايي صحنه‌هاي كليدي مرتبط با تروما گردآوري شده و در پرتو مفاهيم لكان تفسير شده‌اند. اين فرآيند با كدگذاري عناصر بصري و روايي و تحليل چندلايه، نشان مي‌دهد چگونه تجربه‌هاي پساتروماتيك مي‌توانند در قالب فضاهاي استعاري و سوررئال بازآفريني شوند و در نهايت، به بازسازي ذهني و روايي سوژه‌ آسيب‌ديده ياري رسانند.

شهبازي، رامتين

بهمني، رضا

1404

208ص.: مصور(بخشي رنگي)، جدول

Manifestation of Trauma in the Representation of Surreal Words in Japanese Anime Based on the Theories of Jacques Lacan Depth

Anime , Jacques Lacan , Surrealism , Trauma , The Real

كارشناسي ارشد

هنر