4448

مديريت رسانه

امروزه رسانه‌ها‌ به‌عنوان يكي از مهم‌ترين ابزارهاي ارتباطي، نقشي اساسي در شكل‌دهي و جهت‌دهي به تغييرات فرهنگي دارند. آن‌ها با بازنمايي ارزش‌ها، هنجارها و سبك‌هاي زندگي، مي‌توانند فرهنگ جامعه را تقويت يا دستخوش تغييرات و يا تحولات متعدد كنند. در اين ميان و در بين انبوه رسانه‌ها، رسانۀ ملي جايگاهي ويژه دارد؛ چرا كه با گستره و نفوذي همگاني در ميان رسانه‌هاي ارتباط جمعي، مي‌تواند فرهنگ اصيل را در مقابل خرده‌فرهنگ‌ها محافظت و از آن پاسداري كند و يا با ضعف در كاركرد خود، سبب رسوخ فرهنگ‌هاي متعدد شود كه اين مهم نيز به وسيلۀ مراجع فرهنگي انجام مي‌شود؛ بنابراين چگونگي نقش مديران و برنامه‌ريزان سازمان صداوسيما كه با معرفي و بازنمايي افرادي در كسوت مرجعيت فرهنگي در جامعه، سبب اين تغييرات مي‌شوند، مهم و ضروري تلقي مي‌شود. اين پژوهش، بر حسب رويكرد، كيفي؛ بر حسب ماهيت، اكتشافي؛ به لحاظ روش، دلفي؛ از نوع پژوهش‌هاي كاربردي و روش سنجش و تحليل داده‌هاي آن نيز، شيوۀ تحليل مضمون، به شمار مي‌رود. جامعۀ مورد مطالعۀ اين پژوهش با روش هدفمند غيرتصادفي از ميان خبرگان و صاحب‌نظران جامعه‌شناسي، روان‌شناسي، متخصصان و صاحب‌نظران فرهنگي، روحانيون، اساتيد و صاحب‌نظران ارتباطات و رسانه، فرهيختگان فرهنگي، مديران پيشكسوت و مديران كنوني رسانۀ ملي برگزيده شده است. شيوۀ جمع‌آوري داده‌هاي اين تحقيق، استفاده از مصاحبۀ عميق و نيمه‌ساختاريافته با متخصصان و صاحب‌نظران بوده است كه با روش تحليل مضمون، به طور دقيق مورد تجزيه و تحليل واقع شده است؛ تعداد خبرگان و صاحب‌نظراني كه به مصاحبۀ عميق با ايشان پرداخته‌ايم، 46 نفر بوده است و نتيجۀ اين تحقيق نيز، حاكي از آن است كه روند تحولات مرجعيت فرهنگي در كشور، روند مثبت و هم‌سو با ارزش‌ها نبوده است و اين مهم كه در گذشته، به خبرگان، نخبگان، صاحب‌نظران و متخصصان اطلاق ميشد، امروزه به افرادي واگذار شده است كه شايستگي راهبري فرهنگ جامعه را ندارند. اين دگرگوني نيز از عوامل متعددي نشأت گرفته است كه از مهم‌ترين و اصلي‌ترين عوامل، رسانۀ ملي و به تبع، مديران و برنامه‌ريزان آن به شمار مي‌روند. عواملي چون چهره‌سازي‌هاي افراطي، عدم تطابق محتواهاي توليدي با نيازها و ذائقۀ آحاد جامعه، ساختارگرايي، نمايش سبك زندگي نامناسب، توليد و نمايش محتواي بسيار ضعيف به عنوان عوامل دگرگوني مرجعيت فرهنگي معطوف‌به عملكرد محتوايي صداوسيما احصاء شده است و عواملي چون عدم شناخت شاخص‌هاي مرجعيت مبتني‌بر وضعيت مطلوب، عدم شناخت نيازهاي فرهنگي مخاطبان، عدم درك وضعيت فرهنگي جامعه، عدم توجه به الزامات مديريت محتوا و همچنين عملكرد ضعيف در حيطۀ توليدمحتواي فرهنگي نيز به عنوان عوامل اين دگرگوني، مبتني‌بر عملكرد مديران رسانۀ ملي، توسط متخصصان وصاحب‌نظران برشمرده شده و در پايان نيز به ارائه راهكارهاي بازاعتبارآفريني مرجعيت فرهنگي مبتني‌بر وضعيت مطلوب و بر اساس ارزش‌هاي ايراني و اسلامي پرداخته شده است.

بني‌هاشمي، سيدمحسن

1404

ع، 303 ص.: جدول (رنگي)، نمودار (رنگي)

Analyzing the Role of IRIB Managers in Changing the Cultural authority of Audiences

Management , Cultural Authority , Iranian Broadcasting Organization , Iranian-Islamic Culture , Management Structure

كارشناسي ارشد

فرهنگ و ارتباطات