4434

مطالعات فرهنگي

پژوهش حاضر با هدف بررسي تأثير عوامل فرهنگي و اجتماعي بر تمايل زنان به آرايش در شهر تهران انجام شد. آرايش در جامعه معاصر ايران نه‌تنها به‌ عنوان يك رفتار فردي بلكه به ‌منزله پديده‌اي اجتماعي و فرهنگي اهميت يافته و مي‌تواند در تحليل‌هاي مربوط به هويت، سبك زندگي و سرمايه فرهنگي مورد توجه قرار گيرد. چارچوب نظري اين پژوهش با بهره‌گيري از ديدگاه‌ هاي گافمن درباره «ارائه خويشتن»، زيمل در باب مد، بورديو در زمينه سرمايه فرهنگي و گيدنز درباره تحولات مدرنيت متأخر تدوين شد. روش پژوهش پيمايشي و ابزار گردآوري داده‌‌ها پرسش‌نامه محقق ‌ساخته بود كه روايي و پايايي آن با استفاده از تكنيك روايي همگرا و محاسبه ضريب آلفاي كرونباخ مورد تأييد قرار گرفت. جامعه آماري شامل زنان شهر تهران بود و حجم نمونه 384 نفر با فرمول كوكران محاسبه شد كه نهايتاً 301 پرسش‌نامه صحيح جمع‌آوري شد. روش نمونه‌گيري در دسترس اجرا شد. داده‌‌ها با نرم ‌افزار spss تحليل و براي آزمون فرضيه‌ها از رگرسيون چند متغيره استفاده شد. يافته‌ها نشان داد كه در ميان متغيرهاي مورد بررسي، وابستگي به شبكه‌‌هاي اجتماعي مهم‌ترين و معنادارترين عامل افزايش تمايل به آرايش زنان است. همچنين، تعلق ديني با تمايل به آرايش رابطه‌اي منفي داشت. از سوي ديگر، متغيرهاي سن، وضعيت شغلي، پايگاه اجتماعي–اقتصادي و وضعيت تأهل تأثير معناداري بر تمايل به آرايش نشان ندادند. نتيجه‌گيري تحقيق اين است كه رسانه‌ها و شبكه‌هاي اجتماعي در سال‌هاي اخير بيش از ارزش‌ هاي سنتي بر نگرش‌ها و كنش‌ هاي زيبايي ‌شناختي زنان اثرگذارند. در عين حال، حضور ضعيف اما همچنان قابل‌توجه دين در نتايج پژوهش حاضر، نشانگر تداوم نقش ارزش ‌هاي فرهنگي سنتي در برابر فشارهاي مدرن است. از منظر نظري نيز نتايج با تأكيد زيمل بر فراگيري مد، با تحليل گافمن از آرايش به‌عنوان ابزار مديريت تأثير اجتماعي، و با رويكرد بورديو نسبت به آرايش به ‌عنوان سرمايه فرهنگي قابل تفسير است.

صادقي جعفري، جواد

1404

144 ص.: جدول (بخشي رنگي)، نمودار (بخشي رنگي)

Cultural Factors Affecting Womenʹs Tendency To Makeup (Case Study Women In Tehran)