4432

روزنامه نگاري

پژوهش حاضر با هدف بررسي و مقايسه جامعه‌پذيري رسانه‌اي نوجوانان 12 تا 17 سال داراي مادران شاغل و خانه‌دار در منطقه 6 شهر تهران انجام شده است. اين پژوهش از نظر ماهيت، توصيفي ـ همبستگي؛ از نظر روش، كمي؛ از حيث هدف، كاربردي و از نظر شيوه گردآوري داده‌ها، پيمايشي است. جامعه آماري پژوهش را مادران ساكن منطقه 6 شهر تهران كه داراي فرزند در بازه سني 12 تا 17 سال بودند، تشكيل دادند كه بر اساس جدول كرجسي و مورگان، تعداد 380 نفر به روش نمونه‌گيري تصادفي ساده انتخاب شدند. ابزار گردآوري داده‌ها پرسشنامه محقق‌ساخته‌اي مشتمل بر 30 سؤال بود و داده‌هاي استخراج شده با استفاده از نرم‌افزار SPSS مورد تجزيه‌وتحليل قرار گرفت. يافته‌هاي پژوهش نشان داد كه بين ميزان جامعه‌پذيري رسانه‌اي فرزندان داراي مادر شاغل و خانه‌دار تفاوت معناداري وجود دارد؛ به‌گونه‌اي كه فرزندانِ مادران شاغل از ميزان استفاده رسانه‌اي بالاتري برخوردار بوده و در مقابل، ميزان «نظارت و ميانجي‌گري والديني» بر مصرف رسانه‌اي در اين گروه، نسبت به مادران خانه‌دار كمتر است. همچنين نتايج بيانگر آن است كه وضعيت شغلي مادران، همسو با نظريات يادگيري اجتماعي و كاركردگرايي، به‌طور معناداري بر ترجيحات و الگوهاي مصرف رسانه‌اي نوجوانان تأثيرگذار است. از سوي ديگر، نتايج حاكي از وجود تفاوت معنادار بين سطح تحصيلات مادران و ميزان جامعه‌پذيري رسانه‌اي فرزندان بود؛ به‌طوري كه دانش و سواد رسانه‌اي مادران مي‌تواند نقش تعيين‌كننده‌اي در نحوه هدايت و شكل‌گيري نگرش‌هاي رسانه‌اي نوجوانان ايفا كند. همچنين مشخص شد كه سن مادران و نوع اشتغال آن‌ها (تمام‌وقت يا نيمه‌وقت) به‌عنوان متغيرهايي وضعيتي، تأثير معناداري بر ميزان و كيفيت جامعه‌پذيري رسانه‌اي فرزندان نشان داد. در مجموع، نتايج اين پژوهش بر اهميت نقش ويژگي‌هاي فردي و شغلي مادران در بازتعريف كاركردهاي تربيتي خانواده و الگودهي رسانه‌اي به نسل نوجوان تأكيد دارد. يافته‌هاي پژوهش، لزوم توجه سياست‌گذاران فرهنگي و نظام آموزشي به تقويت سواد رسانه‌اي والدين و ارائه راهكارهاي حمايتي متناسب با شرايط شغلي مادران را جهت مديريت بهينه فرآيند فرهنگ‌پذيري نوجوانان در زيست‌بوم ديجيتال برجسته مي‌سازد.

ساروخاني، باقر

حسين‌پور، جعفر

1403

[112] ص.: جدول، نمودار