4427

ادبيات نمايشي

مسئله‌ اصلي اين پژوهش واكاوي اين نكته است كه آيا مي‌توان نمايشنامه‌هاي سارا كين را فراتر از روايت‌هاي صرفاً شخصي و رواني، به‌عنوان بستري براي فهم سازوكارهاي قدرت و شكل‌گيري هويت در چارچوب نظري ميشل فوكو بررسي كرد يا خير. هدف تحقيق، تحليل اين پيوند در چند نمايشنامه شاخص او با روشي كيفي و توصيفي–تحليلي است و براي همين منظور از مفاهيم كليدي فوكو مثل هتروتوپيا، قدرت انضباطي، زيست‌قدرت و گفتمان به‌عنوان چارچوب نظري استفاده شده است. پرسش تحقيق اين است كه سه مفهوم بنيادين «هويت»، «قدرت» و «فضا» در جهان نمايشي سارا كين چه نسبتي با هم دارند و فرضيه پژوهش نيز بر اين پايه است كه اين مفاهيم در آثار او در پيوندي درهم‌تنيده، همان فرآيندهايي را نشان مي‌دهند كه فوكو در نظريه‌هاي خود درباره سوژه‌سازي و روابط قدرت توضيح داده است. نتايج پژوهش نشان داد كه فضاهاي نمايشي كين به عنوان هتروتوپيا عمل مي‌كنند؛ بستري براي اعمال خشونت‌آميز قدرت انضباطي بر بدن و قدرت گفتماني بر روان، كه در نهايت به واسازي هويت شخصيت‌ها و به دام افتادن آن‌ها در فرآيند بي‌رحمانه سوژه‌سازي منجر مي‌شود. اين پژوهش با ارائه يك خوانش نظام‌مند فوكويي، نمايشنامه‌هاي كين را نه صرفاً بياني از رنج شخصي، بلكه نقدي موشكافانه از وضعيت سوژه مدرن معرفي مي‌كند.

نمايشنامه صيد سايه

حاج ملاعلي، علي

1404

97ص.