4377

علوم ارتباطات

فرماندهان جنگ تحميلي، رزمندگان جواني بودند كه جنگ را مديريت و زندگي خود را در مسير دفاع و پاسداري از خاك ايران سپري كردند. آن‌ها در خط اول دفاع، مقاومت، پايداري و ايستادگي بودند. مقاومت از عناصر مهم تاثيرگذار در روند جنگ بوده و فرهنگ مقاومت فرماندهان موضوع قابل توجهي است؛ زيرا فرهنگ الگوي خاصي از رفتار است كه جامعه‌اي را از جامعه‌‌ي ديگر متمايز مي‌كند. بنابراين اين پژوهش بازنمايي فرهنگ مقاومت فرماندهان جنگ تحميلي در كتب دفاع مقدس مي‌پردازد. در اين ميان 4 نمونه از كتاب‌هاي شاخص كه بررسي زندگي فرماندهان جنگ تحميلي پرداخته شده به عنوان جامعه هدف انتخاب شده و به روش تحليل محتواي كيفي مورد بررسي و پژوهش قرار گرفته است. اين چهار كتاب شامل: ملاقات در فكه، در كمين گل سرخ، محمد مسيح كردستان و روشناي بدر است كه زندگي فرماندهان شهيد، حسن باقري، علي صياد شيرازي، محمد بروجردي و اسماعيل دقايقي را نشان مي‌دهد. در نتيجه‌ي اين پژوهش، فرهنگ مقاومت فرماندهان در سه مضمون اصلي بينش، گرايش و كنش بازنمايي شد كه بينش شامل مقوله هاي فرعي انديشه ديني، انديشه راهبردي و انديشه انقلابي است. گرايش شامل روحياتي نظير روحيه اقتدار و ايستادگي، اثرگذاري و نفوذ، صبر و شكيبايي، تلاشگري، حمايتگري، خودباوري و كنش نيز شامل اقدامات نظامي، اجتماعي و فرهنگي مي‌شود. نويسندگان در خلق اين آثار از زبان به عنوان يك بازتاب دهنده‌ي ساده‌ي معنا استفاده كرده‌اند و تمام معاني موجود در بينش، گرايش و كنش فرماندهان را به واسطه‌ي زبان صرفا بازتاب دادند. با تحليل و بررسي اين كتاب‌ها دريافتيم كه فرهنگ مقاومت براي فرماندهان ارزش خاص و ويژه ‌اي به حساب مي‌آيد و مسئله‌ي مهمي در دفاع مقدس است كه مي‌توان از آن به عنوان يك عنصر نقش آفرين ياد كرد. عنصري كه با شكل گيري آن در جامعه، ابعاد ديگر مقاومت نيز بروز خواهد كرد.

فرخي، ميثم

رضائيان، مجيد

1403

156ص.: جدول

representation , Resistance culture , imposed war commanders

كارشناسي ارشد

دانشكده فرهنگ و ارتباطات