4373

سينما

فيلم¬جستار يكي از بديع¬ترين انواع سينما است كه در آن امكان بروز شخصي¬ترين ديدگاه¬ها و اتخاذ خاص¬ترين رويكردها نسبت به سوژه-هاي مختلف و حتي خود امكانات فني و سبكي سينما وجود دارد. با مطالعه¬ي اين فيلم¬ها، برخي مؤلفه¬هاي مشخص قابل تشخيص هستند كه نه به عنوان قواعدي كلي، كه بيشتر به¬مانند نوعي كردار جستارانه هستند؛ درست همانند جستارهاي ادبي كه به نوعي، از اصلي-ترين خاستگاه¬هاي اين دسته از فيلم¬ها هستند. ايجاد فاصله¬اي انتقادي، به¬چالش كشيدن مفاهيم و بازنمايي¬هاي از پيش تعيين شده، دعوت به انديشه و شريك شدن در امر شهود و مداخله در دريافت رايج از رويدادهاي روزمره و تاريخ، همه از خصلت¬هاي اصلي فيلم-جستار هستند. تاريخ يكي از مفاهيمي است كه امكان تجديد نظر و ايجاد تصوري متفاوت از آن از طريق فيلم¬جستار وجود دارد. به-عقيده¬ي هايدن وايت، تاريخ محصول گفتمان تاريخ¬نگار است و دريافت ما از طريق روايت¬هايي از رخدادهاي حقيقي تاريخ است. وايت معتقد است بررسي بازنمايي¬هاي تاريخ و برخورد با تاريخ¬ها به¬عنوان روايات ادبي مي¬تواند منجر به ايجاد تصور تاريخي و درنتيجه آگاهي از اكنونيت انسان شود. هارون فاروكي به¬عنوان يك فيلمساز كه اكثر آثار او فيلم¬جستار هستند، همواره توجه ويژه¬اي به مقولۀ تاريخ در آثار خود دارد. او سعي دارد به بازنمايي¬ها و ديدن و بازديدن روايات و اسناد تاريخ، از تحولات آگاه گشته و آنچه از چشم پنهان بوده را آشكار كند و در اين فرايند، مخاطب را در امر انديشيدن با خود شريك سازد. داده¬هاي اين پژوهش به¬صورت كتابخانه¬اي جمع¬آوري شده و به شيو¬ه¬ي توصيفي-تحليل بررسي شده¬ و مطالعه¬اي كيفي از آن¬ها انجام شد. ابتدا با بررسي فيلم¬جستارهايي از هارون فاروكي از حيث تشخيص و تحليل مؤلفه¬هاي جستاري اين فيلم¬ها و سپس تطابق آن¬ها با نظريات فراتاريخي هايدن وايت، اين نتيجه حاصل مي¬شود كه فاروكي با اتخاذ رويكردي عموما زمينه¬گرا و گاها مكانيكي در استلال فرمال، استفاده از انواع مجازهايي كه وايت در روايات تاريخي تعيين مي¬كن و همچنين دلالت ايدئولوژيك راديكال، به نوعي بازخواني از تاريخ دست مي¬يابد كه نه¬تنها نتيجه¬اي متفاوت از رخدادي پيشين ارائه مي¬دهد بلكه منجر به تجديد نظر در چگونه نگريستن مي¬شود. امري كه شايد فيلم¬جستار بهترين محل براي بروز آن باشد.

شهبازي، رامتين

1403

101ص.: مصور( رنگي)

Reinterpreting History in Harun Farocki’s Vinema Based on Hayden White’s Theories

Hayden White , Film Essay , Harun Farocki , Reinterpretation of history , Metahistory

كارشناسي ارشد

هنر