280

تبليغ و ارتباطات فرهنگي

با نگاهي به منابع علم ارتباطات، مهم¬ترين نكته غرب محوري نظريات موجود است. اغلب نظريات مطابق فرهنگ و زندگي جامعه مسلمان و ايراني نيست. مشكلات موجود در اين زمينه ضرورت رويكرد بومي به ارتباطات را نشان مي دهد. در ساليان اخير شاهد تلاش هايي براي نظريه پردازي بومي در ارتباطات بر مبناي انديشه هاي اسلامي بوده ايم. در اين ميان توجه به قرآن كريم و نهج البلاغه حائز اهميت است، بنابراين سوال اصلي پژوهش «مؤلفه هاي ارتباطات ديني در متون اسلامي چيست؟» است. مهمترين متغيرهاي پژوهش عبارتند از: اصول برقراري ارتباط، ويژگي كارگزاران، مخاطبان، موضوعات مطرحه، نحوه عرضه، ابزار بيان، سبك بيان، روش ارائه پيام، اهداف ارائه پيام، فلسفه ارتباط رسانه اي. مفاهيم لازم ابتدا از طريق مطالعات كتابخانه اي جمع آوري، داده ها از طريق روش تحليل محتوي (با تكنيك مقوله اي و ارزيابي) مورد تجزيه و تحليل قرار گرفتند. رويكرد اسلامي برنامه اي جامع براي تمامي مراحل ارتباط و تمامي اجزاي ارتباط دارد و در هيچ بخشي از ارتباط، انسان را تنها نمي گذارد. در برقراري ارتباط، علاوه بر «جلب توجه مخاطب»، «حقيقت گويي» و «مستند بودن» از اهميت بالايي برخوردار است. در باب ويژگي هاي ارتباط گر، مهم ترين ويژگي «صراحت» است. آنگونه كه در برقراري ارتباط، حقيقت گويي و مستند بودن، اصلي ترين محورها هستند، صراحت در انتقال پيام بايد اصلي ترين ويژگي ارتباط گر باشد. مهم ترين ملاحظاتي كه كارگزار ارتباط ديني بايد مدنظر داشته باشد «پرهيز از بدعت، تحريف و التقاط» و «پرهيز از تحليل هاي غلط» است. يافته ها نشان مي دهد استفاده از «موعظه» و «انذار» و «ارائه يك نمونه عيني» بهترين روش در نحوه عرضه و ارائه پيام است. ويژگي هاي فراواني براي بيان و گفتار در قرآن و نهج البلاغه ذكر شده است: گفتار بايد واقعي وحقيقي، دل-پسند، رسا و شفاف، نرم و بزرگوارانه باشد و طوري باشد پذيرش و عمل آن آسان باشد.

نقيب السادات، سيدرضا

توسلي ركن آبادي، مجيد

1392

234 ص.: جدول

Religion Communication Elements in Islamic Texts

1/1/1900 12:00:00 AM

Communication , Religious , Religious Communication , Qur’an , Nahj-Al-Bala

كارشناسي ارشد

فرهنگ و ارتباطات