274

تبليغ و ارتباطات فرهنگي

نقش رسانه‌ها در بازنمايي موضوع مهمي همچون «اسلام»، بر هيچكس پوشيده نيست، اما هر رسانه به فراخور ويژگي‌ها و قابليت‌هاي خود، به شيوه‌اي منحصر به فرد به بازنمايي آن مي‌پردازد. در اين ميان، تلويزيون توانسته است با توليد و پخش برنامه‌هايي با موضوعات ديني در قالب «برنامه‌هاي نخبه‌ساخت» قدرت زيادي در تأثيرگذاري بر روي مخاطب داشته باشد. پژوهش حاضر به منظور شناخت دقيق گفتمان حاكم بر برنامه‌هاي مذهبي، چند آيتم از برنامه‌هاي «پرگار» تلويزيون بي‌بي‌سي فارسي را كه در عنوان آنها واژه‌ي «اسلام» وجود داشته، برگزيده است. به همين خاطر و به منظور پاسخ به پرسش اصلي اين پژوهش كه «دين اسلام در برنامه‌ي تلويزيوني پرگار، چگونه بازنمايي شده است»، برنامه‌هاي «فمينيسم اسلامي»، «اسلام و سياست»، «اروپا و اسلام‌هراسي»، «بنيادگرايي اسلامي و دموكراسي‌خواهي»، و «ذات اسلام»، در جامعه‌ي آماري اين پژوهش قرار گرفته‌اند. در ادامه با استفاده از روش تحليل گفتمان انتقادي، به مثابه‌ي يك روش پژوهشي كيفي، هر برنامه به طور جداگانه مورد بررسي قرار گرفته است. تحليل گفتمان انتقادي اين برنامه‌ها نشان مي‌دهد كه ساختار ديالكتيك و مناظره‌اي آنها در سطوح مجري، كارشناسان پنل اول و مشاركت‌جويان پنل دوم، در مجموع دين اسلام را به مثابه‌ي ديني فاقد ظرفيت و كاركرد لازم در جامعه‌ي مدرن امروز معرفي مي‌كنند. مهمانان اين برنامه نيز، تحت تأثير گفتمان و نظام نوبت‌دهي مجري برنامه‌ي پرگار، هرچند بعضاً معتقد به قرائت‌هاي متعدد از نص قرآن و سنت پيامبر (ص) هستند، اما در ناتواني اسلام نسبت حل معضلات انسان امروزي، كم و بيش اشتراك نظر دارند.

فرقاني، محمد مهدي

بصيريان جهرمي، حسين

1391

165 ص.: جدول

Representation of Islam on BBC Persian TV: Critical Discourse Analysis (CDA) of Religious Programs Broadcasted from Pargar

1/1/1900 12:00:00 AM

Islam , Pargar Program , Representation , Critical Discourse Analysis (CDA) , BBC Persian Television

647

كارشناسي ارشد

646

فرهنگ و ارتباطات