267

صنايع دستي گرايش پژوهشي هنرهاي سنتي

هنر دوره ي صفوي جايگاه ويژهاي در تاريخ ايران زمين دارد. در اين ميان، هنر بافت قالي و معماري از جمله هنرهاي مورد توجه در آن عصر مي باشد. به عبارتي در زمان شاه عباس، بنا بر ضرورت آرايش ابنيه و كاخ هاي سلطنتي درخور پايتخت دولت صفوي و استقلال نقاشي از ادبيات، هنر ديوارنگاري رواج بسياري يافت كه در اين ميان در آرايش و تزئين عمارت عالي قاپو در اصفهان به عنوان دولت خانه ي سلطنتي و مكاني به منزله ي پذيرايي از اروپاييان نقش بسزايي ايفا نمود. در زمينه ي قاليبافي نيز به دليل تحولات بنيادي در ابعاد و اندازه و شيوه هاي بافت، طرح و نقوش آنها دگرگون شد. به عبارتي ضمن آنكه فرش به محيط شهرها راه يافت، به عنوان يك كالاي تجاري براي نخستين بار نظر اروپاييان را به خود جلب ميكند. آنچه در تحليل و بررسي ديوارنگاره هاي عمارت عالي قاپو و قالي هاي مذكور قابل توجه است شناسايي نقوش تزئيني و بررسي اشتراكات بصري ميان آن ها مي باشد. در اين پژوهش از روش تاريخي، توصيفي و تحليلي و روش گردآوري كتابخانه اي و ميداني استفاده شده است. در روند اين پژوهش، پس از بررسي تطبيقي صورت گرفته ميان آن ها، پي به وجود شباهتهاي بسيار در زمينهي به كارگيري نقوش تزئيني گياهي، حيواني، انتزاعي و انساني، تركيببندي نقوش و حتي در مواردي در ارتباط با رنگ آميزي برده شده است كه در مجموع نشان از ارتباط بصري نزديك ميان آن ها دارد. لذا يافته ي اصلي حاكي از آن است كه با تغيير رويكرد دولت شاه عباس در زمينه ي اقتصاد و ايده هاي زيبايي شناسي، نقوش به كار رفته در قالي ها و ديوارنگاره ها كه متأثر از نقوش كتاب آرايي به صورتي ريزنگارانه ترسيم مي شد، تبديل به نقوشي دُرشتنما گرديد كه هم در قالي و هم در تزئين بنا مشاهده مي شود و اين تغييرات به طور موازي در هنرهاي مختلف اعمال گرديد.

خواجه احمد عطاري، عليرضا

نجارپور جباري، صمد

1392

276 ص.: مصور، جدول

Comparison of designs with decorative murals in AliQapu palace and carpets of the Safavid period (11th century AD)

1/1/1900 12:00:00 AM

SAFAVI era , decorative motifs , AALI QAPOU , 11th AH century carpets

كارشناسي ارشد

630

هنر