263

ادبيات نمايشي

بررسي ترجمه‌هاي فارسي آثار نمايشي برتولت برشت از منظر تحليل گفتمان؛ ارباب پونتيلا و نوكرش ماتي، بعل، در جنگل شهر و روياهاي سيمون ماشار

در اين پژوهش سعي شده است تا با تكيه بر مهم‌ترين شاخصه‌هاي رويكرد تحليل گفتمان نشان داده شود كه چگونه ترجمه آثار نمايشي از زبان و فرهنگ مبدأ تحت تاثير گفتمان‌هايِ زبان مقصد دستخوش تفاوت‌هاي معنادار شده و برداشت‌هاي متفاوتي را خلق مي‌كند. برگردان نمايشنامه‌هاي برتولت برشت به دليل بهره‌مندي از تلويحات سياسي و تاريخي متناسب با وضعيت اجتماعي ايران در فاصلۀ دو دهۀ 50 تا 60 شمسي و اوايل دهۀ 80 شمسي بهترين نمونه‌هاي اوليه براي سنجش اين موارد محسوب مي‌شوند. اين تحقيق به روش توصيفي- تحليلي انجام پذيرفته و داده‌هاي اوليۀ آن اغلب به شيوه‌هاي كتابخانه‌اي و مواجهۀ مستقيم با متون زبان اصلي گردآوري و با چارچوب مطالعاتي برگرفته از آراء صاحب‌نظران تحليل گفتمان ادبي و اجتماعي نظير فركلاف، لاكلا و موف پيگيري شده‌ است. با توجه به چارچوب نظري مطرح شده اين پژوهش قصد دارد، نشان دهد كه چگونه مترجمينِ ايرانيِ آثار برشت به شكلي خودآگاه يا ناخودآگاه تحت تاثير نظام‌ها و ميدان‌هاي گفتماني خويش، روابط و صورت‌بندي گفتمانيِ اصل اثر را دچار تغيير يا تفاوت كرده‌اند. پژوهش پيشِ‌رو براي رسيدن به اين مقصود از ميان چهل برگردان متون نمايشي برشت، ترجمه‌هاي ارباب پونتيلا و نوكرش ماتي، بعل، در جنگل شهر و روياهاي سيمون ماشار را نخست براساس تنوع ترجمه‌ها سپس تعلق به عصرهاي گفتماني متفاوت و نهايتا نمود تفاوت‌هاي معنادار گفتماني در ترجمه، انتخاب كرده و براساس روش تحليل گفتمان انتقادي و معيارهاي تحليلي آن، مورد بررسي قرار داده است. در تحليل تفاوت‌هاي معنادار برگردان آثار نمايشي برشت؛ غيريت‌سازي، كنش‌گفتارها و نظم‌گفتماني برگردان‌ها، ترجمه اثر را در ميدان‌‌هاي گفتماني متعددي قرار مي‌دهد. در نتيجۀ موضع‌گيرهاي متفاوتِ مترجمين در قبالِ اثر، مخاطب در برگردان‌ها با بافت‌هاي گفتماني، فرهنگي و زيبايي شناختي متفاوتي روبرو مي‌شود.

ترجمۀ نمايشنامۀ ابر نهم اثر كاريل چرچيل

يوسفيان كناري، محمدجعفر

چرمشير، محمد

حسيني‌زاد، محمود

1392

250 ص.: جدول

1/1/1900 12:00:00 AM

Bertolt Brecht , Fairclough , Laclau and Mauffe , discourse analysis

كارشناسي ارشد

هنر