2249

ادبيات نمايشي

تحليلِ مفاهيمِ قهرمان‌هاي كنش‌گر و كنش‌پذير در نمايشنامه‌هاي ايراني با تكيه بر نگرشِ اَبَر انسانِ نيچه

قهرمان‌ها چگونه شكل مي‌گيرند؛ قهرمان‌هايي كه كنشي آزادنه، خودخواسته و بي‌پروايانه داشته و نه رفتاري كنش‌پذير و در بهترين حالت واكنش‌گرانه؟! جايگاه و مفهومِ كنش و ارتباطِ آن با قهرمان، خواست و اراده‌ي او چيست؟ اين‌ عناصر از مهمترين بُن‌پاره‌هايِ ادبياتِ نمايشي بوده و بازشناسي، بازنمايي و بازنشانيِ درستِ‌شان، اثريِ شگرف و سترگ در قدرتمنديِ نمايشنامه‌هايِ نگاشته شده خواهد داشت. بررسي اين امر، بي‌گمان نيازمندِ گذر از حوزه‌هايِ بسياري مانندِ فلسفه، ادبيات، ادبيات نمايشي، فرهنگ و ارتباطِ انسان‌ها و زيستِ نمايشنامه‌نويسان در يك جامعه مي‌شود. فريدريش نيچه در جستجو و انديشه‌هاي خود به شكلِ گسترده‌اي به مقوله‌ي اراده، كنش و انسانِ كنش‌گر و واكنش‌گر پرداخته، و از ديدگاهِ تاريخي، ديني، كهن‌الگوها، جامعه‌شناسي و روان‌كاوانه آن‌ها را به چالش كشانده و عصاره و شالوده‌ي آن را در قالبِ پديده‌اي به نامِ ابرانسان ارايه كرده است. او اين آموزه‌ي خود را - آگاهانه و انديشمندانه - از زبانِ زرتشت، پيامبرِ ايراني روايت مي‌كند. ابرانسانِ نيچه، مالك سرنوشت خود است، دارايِ اراده و آزادي به معناي نفيِ اثر و تسلط ديگران بوده و آن چنان زندگي مي‌كند كه حاضر است بارها و بارها آن زندگي را برگزيده و به آن بازگردد. در اين پژوهش كه به روش تحليلي و توصيفي انجام مي‌شود، پس از بررسي قهرمان‌هاي خلق شده در نمايشنامه‌هاي ايراني با توجه به نظريه‌ي ابرانسانِ نيچه و واكاويِ جايگاهِ اراده و كنش در قامتِ آن‌ها؛ نشان داده مي‌شود كه نقشِ قهرمان به عنوان عاملِ كنش‌گري در درام، دچارِ نارسايي گرديده و بسترهاي گوناگوني سبب شده‌اند تا او بيشتر در پوششِ قرباني و شخصيتِ كنش‌پذير و واكنش‌گر نمايان شود.

نگارشِ نمايشنامه‌ي كوفِ بور

نوري پرتو، اميررضا

كوپال، عطاالله

هوشنگي، مجيد

1401

202ص

Analyzing concepts of active and passive heroes in Iranian plays based on Nietzsch’s Übermensch attitude.

Hero , Action , Iranian plays , Übermensch , Friedrich Nietzsche

كارشناسي ارشد

هنر