2224

عكاسي

بررسي نحوه بازنمايي حس مكان در عكس‌هاي قديم منظره شهري تهران سيد محمود پاكزاد

عكس منظره شهري روايتي مستند از يك بخش تاريخ، فرهنگ و هويت يك جامعه محسوب مي شود و با خوانش آن مي توان به نوع زيست و تعامل انسان‌ها با محيط اطراف خود در يك بازه زماني خاص پي برد. علاوه بر اين، عكاسي منظره شهري از همان ابتداي عكاسي يكي از ژانرهاي موردعلاقه‌ي عكاسان بوده و عكاسي ايران نيز از اين قاعده مستثني نيست. سيد محمود پاكزاد از عكاساني بوده است كه بخشي از تاريخ شهر تهران را بواسطه عكاسي مستندسازي نموده است. اما در پژوهش‌هاي دانشگاهي كمتر به آثار اين عكاس پرداخته شده است علي‌الخصوص از دريچه مفهوم حس مكان. لذا اين پژوهش قصد دارد با بررسي تعدادي از آثار منظره شهري اين عكاس، نحوه نمود حس مكان را در اين آثار مورد بررسي قرار دهد. به عبارت ديگر، در اين پژوهش كوشيده شده است تا با تعريف مفاهيم فضا، حس مكان و تعلق مكان از خلال نظريات صاحب‌نظراني چون لينچ، رلف و سايرين، درك و دريافتي تازه‌اي از آثار منظره شهري محمود پاكزاد ارائه شود كه مهر تائيدي خواهد بود بر اهميت آن‌ها. در واقع، پرسش اصلي اين پژوهش اين است كه در عكس‌هاي منظره شهري محمود پاكزاد بيشتر بر كدام ويژگي‌هاي مفهوم مكان تاكيده شده است. حضور سه شاخص اصلي هويت، ارتباط و تاريخ باعث پيدايش مكان مي گردد. مشخص شدن اين ويژگي ها سبب شد تا عوامل نشان دهنده ي مكان در تصاوير منتخب قابل شناسايي شود. بيشترين خصوصياتي كه در تصاوير بر حضور مفهوم مكان تأكيد داشت و قابل مشاهده بود، شامل مواردي از قبيل حضور انسان، اجتماع، شكل‌گيري ارتباط در محيط، وجود تنوع كه موجب فقدان يكسان‌سازي مي‌شود. بايد خاطر نشان كرد كه در عكس‌هاي منظره شهري محمود پاكزاد، وجود عناصري مشخص كه نشان‌دهنده‌ي موقعيت و تمايز مكان باشد و هم‌چنين وجود عناصري براي يادآوري خاطرات جمعي و شكل‌گيري ارتباط، بيشترين فراواني را داشتند.

توپوگرافي منظره شهري تهران بر اساس عكس هاي آقاي سيد محمود پاكزاد

آذري ازغندي، هادي

1402

139ص.: مصور (رنگي)، جدول

Investigating the representation of the sense of place in the old photographs of the urban landscape of Tehran, Seyyed Mahmoud Pakzad

urban landscape photography , place , space , sense of place , Mahmoud Pakzad's

Topography of the urban landscape of Tehran based on the photographs of Mr. Seyyed Mahmoud Pakzad

كارشناسي ارشد

هنر