2222

سينما

بررسي ماهيت شيء و فضا در سينماي بهرام بيضايي از ديدگاه تادئوش كانتور

براي تادئوش كانتور شيء فراتر از يك آكساسوار است. او حضور شيء را هم ارزش با ساير عناصر اجرا يعني بازيگر، متن، نورپردازي و غيره مي‌بيند. گاه اين شيء مي‌تواند در بازي بازيگر اخلال ايجاد كند و بر روي او تاثير گذارد و گاه شيء تبديل به بخشي از بازيگر مي‌شود و تا جايي پيش مي‌رود كه تشخيص شيء و بازيگر زنده دشوار مي‌شود اين‌ها مفاهيمي هستند كه كانتور بتواند به كمك آن راهي براي ورود مردگان به صحنه‌اي اجرا پيدا كند و خاطرات گذشته را بازنمايي كند. اين پژوهش سعي داشت تا ايده‌ها و نگرشي را كه كانتور به تئاتر و عناصر اجرا داشته، در قالب سينما وارد كند و نگاهي فراي از مفاهيم نشانه‌شناسي به اشياء در آثار سينمايي بهرام بيضايي داشته باشد. آثار بيضايي نيز همانند كانتور تاثير گرفته و برخواسته از شرايط و وقايع اجتماعي و سياسي دوران خود است. اين مسئله نه فقط در متن و داستان، بلكه در تصوير، نورپردازي و تمامي عناصر صحنه نمود پيدا مي‌كند. بيضايي مي‌تواند شرايط اجتماعي كشور را در يك روستا پياده سازي كند و بازيگرش همچون يك شيء هويت باخته درون يك محيط جديد قرار گيرد. شيء براي بيضايي صرفا يك پراپ و وسيله‌اي براي پيشبرد روايت نيست. همچنان كه بر خلاف كانتور متن عنصر بسيار قدرتمندي در كارهاي اوست، اما جايي كه همان شرايط اجتماعي بيان كلمات را براي او سخت مي‌كنند، اشياء را وارد فضاي فيلم مي‌كند تا در لايه‌هاي زيرين كنشگري داشته باشند و تداخل ايجاد كنند. در يك نماي كلي، با وجود آنكه فيلم‌هاي بيضايي ايستا هستند، بر پايه‌ي قواعد خود حركت مي‌كنند و به دنبال هيچ سنت شكني‌اي نيستند اما در لايه‌هاي زيرين، مي‌توان ويژگي‌هايي را پيدا كرد كه مي‌خواهد از ساختارهاي رسمي فاصله بگيرد اما چه به صورت آگاهانه و چه ناخودآگاه، درهمان لايه‌هاي زيرين سركوب مي‌شوند.

صورت مسئله

آقاجمالي، بهزاد

سجادي صدر، احمدعلي

1402

ه، 84ص.: مصور (بخشي رنگي)

Studying The Nature of Object and Space in Bahram Beizai’s Cinema from The Perspective of Tadeusz Kantor

Bahram Beizaie , Objects , Tadeusz Kantor

problem statement

كارشناسي ارشد

هنر