2200

پژوهش هنر

تاريخ هر سرزميني مملو از مفاهيم، باورها و داستان‌هايي است كه هويّت آن تمدن را نمايان مي‌سازد. هنگامي كه نقاشي پشت شيشه در دل مردم اين سرزمين رخنه كرد با ريشه‌ها، باورها، عقايد مذهبي، فرهنگ و هويّت ايراني عجين شد و اكنون نقاشي پشت شيشه بخشي از فرهنگ، هويّت و سنت‌هاي ايراني است كه با جذابيت‌هايش از نظر فرم و محتوا همگان را شيفته‌ي خود ساخته است. اين پژوهش به بررسي نقاشي پشت شيشه ايران مي‌پردازد تا در جست‌وجوي لايه‌هاي نهفته، به بنيان‌ها و ويژگي‌هاي فرهنگي و هنري ايران دست يابد و براي احيا و نگاه‌داشت سنن و فرهنگ ايراني و ريشه‌هاي هنري اين سرزمين گام بردارد. هدف از اين پژوهش، بررسي و تحليل آثار نقاشي پشت شيشه‌ي استاد مهين‌دخت عظيما است تا با واكاوي، شناسايي، معرفي و حفظ ريشه‌ها و ارزش‌هاي هنري سبب زنده نگه داشتن و اعتلاي اين هنر كهن گردد. روش پژوهش بنيادي و از لحاظ ماهيت توصيفي-تحليلي است. هم‌چنين جامعه آماري از ميان گزيده آثار هنرمند كه در كتاب تماشاگر رؤيا منتشر شده به دست آمده است. نگارنده ابتدا به بررسي هنرهاي خيالي‌نگاري، پيشينه نقاشي پشت شيشه در ايران و ويژگي‌هاي آن پرداخته و سپس آثار نقاشي پشت شيشه هنرمند را مورد تجزيه و تحليل قرار مي‌دهد. مهين‌دخت عظيما نقاشي نوگراست كه با نگاهي نو به خلق آثاري در نقاشي پشت شيشه پرداخت. او مضامين تكراري پشت شيشه را كنار گذاشت وبه موضوعات جديد و بكر روي آورد. عظيما به طبيعت دلبستگي داشت و در بسياري از آثارش به درختان، كوه، جنگل، گل، پرندگان و... مي‌پردازد. او گل و مرغ را با بيان و نگاه خودش اجرا كرد. از ويژگي‌هاي اصلي آثارش مي‌توان استفاده از پشت و روي شيشه، قلم‌گيري روي شيشه، لكه گذاري‌هاي قلم‌مو، استفاده از قلم‌هاي ريز و نرم و فرم‌هاي منحني، روح زنانه، فرديت، رنگ‌هاي تخت و شفاف، عدم پرسپكتيو و نور منتشر را نام برد. هم‌چنين نقاشي چند لايه از ابتكارات ايشان است. استفاده از رنگ‌هايي كه نقاشي ايراني را تداعي مي‌كند مثل سبز آبي، فيروزه‌اي،لاجوردي وحتي نارنجي اكرهاي خاص و فرم‌هاي آشناي ايراني در آثار عظيما به چشم مي‌خورد. درتعدادي از آثارش شباهت‌هايي بانقاشي سقاخانه وجود دارد.

هوشيار، مهران

1403

ج،93ص.: مصور (بخشي رنگي)، جدول

The Analysis and Stylistics Study of Mahin Azima's Reverse Glass Paintings

Khiali-Negari , reverse glass paintings , stylistics , Mahin Azima

كارشناسي ارشد

هنر