2183

پژوهش هنر

نقاشي ايران در طول تاريخ و با روي كار آمدن حكومت هاي گوناگون، سبك هاي متفاوتي را به خود ديده است. در هر دوره ويژگي هايي به آن اضافه و يا دستخوش تغيير شده‌اند. از جمله دوران تاريخ‌ساز در نقاشي ايران مي‌توان در مرحله اول به استيلاي مغولان ( مكتب تبريز اول) و در مرحله بعدي به زمان حكومت صفويه( مكتب تبريز دوم) اشاره كرد. از طرفي ترامتنيت، مبحثي نو ظهور است كه توسط ژرار ژنت مطرح و به روابط ميان متني مي‌پردازد. اين رويكرد روابط بين متون را در پنج دسته فرامتنيت، بيش متنيت، بينامتنيت،پيرامتنيت و سرمتنيت مورد بررسي قرار مي‌دهد. موضوع مورد بحث در اين پژوهش بررسي رابطه متن و ساختار در مكاتب تبريز اول و دوم بر اساس رويكرد بينامتنيت نزد ژنت مي‌باشد.در همين رابطه به شيوه كتابخانه‌اي و با روش تاريخي و توصيفي به صورت هدفمند، تعداد پنج نگاره از هريك از دو شاهنامه بزرگ ايلخاني و طهماسبي، كتب شاخص مكاتب تبريز اول و دوم، انتخاب شد و دو به دو مورد مقايسه قرار گرفت. ابتدا در هر بخش، شعر و مضمون داستان بيان و سپس به توصيف و مقايسه نگاره ها پرداخته مي‌شود. در ادامه نسبت ميان متن و نگاره بررسي و تطبيق بين آن ها در هريك از شاهنامه ها بيان شده است. در مرحله بعدي از منظر بينامتنيت به هر يك از آن ها پرداخته شد. هدف اصلي از انجام اين پژوهش تطبيق نسبت متن و ساختار در مكاتب تبريز اول و دوم بر اساس رويكرد بينامتنيت نزد ژنت مي‌باشد. در نهايت با بررسي نگاره ها اين حقيقت آشكار گرديد كه با توجه به اينكه بينامتنيت، رويكردي معاصر مي‌باشد اما در نقاشي ايران كه هنري سنتي است، به وضوح حضور بينامتنيت درك و شامل جنبه هاي گوناگون مي‌شود. يعني وفاداري به شعر فردوسي به عنوان متن اصلي در هر دو اثر ديده مي‌شود؛همچنين تاثيرگذاري نگاره ها و عناصر شاهنامه بزرگ ايلخاني بر شاهنامه طهماسبي آشكار است. روابط قابل توجهي ميان متن و ساختار در نگاره ها وجود دارد.

محمدي، مهدي

1402

192ص.: مصور (بخشي رنگي)، جدول، نمودار

The ratio of text and structure in the first and second schools of Tabriz based on Gerard Genet's approach

First Tabriz school , Second Tabriz school , Ilkhani's great Shahnameh , Tahmasabi's Shahnameh , transtextuality

كارشناسي ارشد

هنر