2154

ادبيات نمايشي

قابليتِ نمايشيِ شخصيتِ حيوانات در نگارشِ نمايشنامۀ عروسكي باتكيه‌بر انديشۀ دريدا

نمايشِ عروسكي، از قابليت‌ها و توانمندي هايِ ويژه براي باز ترسيمِ انديشه‌هايِ فلسفي و همچنين روايتِ تفكر برانگيز از زندگي بر‌‌خوردار است. يكي از محورهايِ چرخشِ حيوان‌مدار در ادبياتِ‌معاصر (ادبياتِ پسا‌ انسان گرا)، توجهِ پسا انسان‌گرايانه به حيوانات در آثارِ ادبي و نمايشي و نقدِ ادبي زيست‌محيطي مبتني بر حيوانات در ادبيات است. از آنجا كه ژاك دريدا در سخنراني‌ها، مصاحبه‌ها و آثارِ خود از رابطۀ انسان - حيوان در ادبيات سخن گفته است، هدفِ اين مطالعه، پيشنهادِ نگارشِ نمايشنامۀ عروسكي، بر مبنايِ درون‌مايهٔ انديشۀ دريدا در رابطۀ انسان - حيوان و جايگاهِ حيوانات در ادبيات و نيز بر مبنايِ توجه به شخصيت‌پردازيِ حيوانات در يك نمايشنامۀ عروسكي، براي ترسيمِ رابطۀ انسان - حيوان و توانمندي‌ها و نيز قابليت هايِ شخصيتِ حيوانات در نمايشنامۀ عروسكي بوده است. پايان نامۀ حاضر، در مقامِ پاسخگوئي به پرسشِ اصليِ «توانمنديِ شخصيتِ حيوانات در نمايشنامه عروسكي در انعكاس انديشه هاي ادبي پسا انسان گرايانه و واسازي دو قطبي انسان- حيوان از منظر دريدا» نگاشته شده است. چارچوبِ نظري پژوهش، استخراجِ انديشۀ دريدا دربارۀ جايگاه حيوانات و رابطۀ انسان - حيوان در ادبيات، از آثارِ متعدد و پراكندۀ اوست. پرسشِ ديگرِ پژوهشِ حاضر عبارت است از آنكه مقولۀ حيوانات دريدايي در ادبيات چگونه مي‌تواند درون‌مايۀ يك نمايشنامۀ عروسكي باشد؟ در اين تحقيق، برخي از آثارِ ادبي و نمايشي قابلِ اقتباس براي نگارشِ نمايشنامۀ عروسكي با شخصيتِ حيوانات و درون‌مايه دريدايي نيز پيشنهاد شده‌اند. باتوجه‌به هدف و ماهيت اين پژوهش، روش پژوهش، توصيفي و تحليلي است. همچنين از نظر هدف، اين تحقيق، كاربردي است. فرضيۀ پژوهش، بر اساس يافته‌ها تأييد شد كه شخصيت حيوانات در نمايشنامۀ عروسكي توانمنديِ بازنماييِ بستگيِ انسان - حيوان و ساختارشكنيِ دريدا از مرزِ ساختگي انسان - حيوان را دارد و انديشۀ دريدا در قبالِ جايگاهِ حيوانات در ادبيات و فلسفۀ پسا انسان‌گرا مي‌تواند از مسير نمايشنامۀ عروسكي بازآفريني گردد. دستاورد پژوهش، نشان مي‌دهد فرصتي براي باز طرحِ حقِ حيوانات بر كرۀ زمين، در آثارِ ادبي و نمايشي بالاخص نمايش عروسكي وجود دارد كه با زدودنِ جايگاهِ انسان، به‌عنوان مالك و محورِ زيست، صدايِ اصليِ اثرِ ادبي و نمايشي را به شخصيتِ حيوان و ديدن ِجهان از زاويۀ ديد او مي‌بخشد. يافته: در اين پايان‌نامه، با ارج‌نهادن به آثارِ شاخصِ ادبي و نمايشي كه حيوانات را از منظرِ دريدا نگريسته‌اند و با آن هم‌سو هستند، و نيز، طرحِ انديشۀ برجسته‌ترين منتقدين محيط زيستي ادبيات، هم‌راستا با محورهاي پژوهش، نمايشِ عروسكي، به دليل بهره گيري از شخصيت حيوانات،جايگاه مناسبي براي بازتابِ اين درون‌مايه نشان‌داده‌شده است.

حيواني كه من تعقيب مي‌كنم

قاسم‌پور، اكرم

1403

ت، 180ص

The dramatic ability of animal characters in writing a puppet play based on Derrida's thought

Jacques Derrida , human-animal relationship in literature , puppet play , dramatic ability , literary character

The Animal that I Follow

كارشناسي ارشد

هنر