2141

ادبيات نمايشي

بررسي رابطۀ دو مفهوم كمدي و ابزورد در آثار تام استوپارد بر اساس نظريات زوپانچيچ

دو مفهوم كمدي و ابزورد كه يكي قدمتي به درازاي تاريخ تمدن بشر دارد و ديگري بيشتر متعلق به مناسبات جهان معاصر است، عليرغم اين فاصلۀ طولاني، در ريشه‌هاي فلسفي و روان‌شناختي، نقاط پيوند مشتركي دارند كه هم در آثار نويسندگان كمدي و ابزورد و هم در مطالعات و نظريات پژوهش‌گران حوزۀ فلسفه، روان‌شناسي و تئاتر مورد توجه قرار گرفته‌است. اين پيوند به ويژه در آثار تام استوپارد به عنوان يك نمايش‌نامه‌نويس كمدي متعلق به جريان تئاتر ابزورد مشهود است. آلنكا زوپانچيچ نيز در مطالعات خود پيرامون ريشه‌ها و ساختار‌هاي بنيادين كمدي، بدون اشاره مستقيم به مفهوم ابزورد، به بنيان‌هاي كلي و عناصر برسازندۀ مشترك ميان كمدي و ابزورد پرداخته است. پژوهش پيش رو ابتدا به صورت مجزا به بررسي دو مفهوم كمدي و ابزورد، تاريخچۀ اين دو مفهوم و نظريات مختلف پيرامون اين مفاهيم مي‌پردازد و سپس اين دو مفهوم را در نظريات آلنكا زوپانچيچ مورد بررسي قرار مي‌دهد. پس از آن، به ارتباط ميان كمدي و ابزورد، عناصر سازندۀ اين دو و چگونگي بروز و ظهور آن‌ها از دل يكديگر و همنشيني آن‌ها با هم، در آثار تام استوپارد، مي‌پردازد. در اين راستا دو نمايش‌نامۀ «رزنكرانتز و گيلدنسترن مرده‌اند» و «بازرس هاند واقعي» به عنوان نمونۀ، مورد مطالعه قرار گرفته‌اند. اين دو نمايش‌نامه با توجه به ويژگي‌هاي فرمي و محتوايي خاص خود، از جمله مضامين پاروديك، استفاده از شخصيت‌ها و موقعيت‌هاي كميك در بستري معناباخته و ابزورد، استفاده از بازي‌هاي زباني، جريان سيال در ديالوگ‌ها، تكرار و ... فضايي را براي بي‌اعتبار ساختن امور كلي و مطلق، ساحت‌هاي نمادين و سوژگي آن‌ها به مثابه امري انضمامي در ساز و كاري كميك فراهم مي‌كنند.

نگارش نمايش‌نامۀ «ديگري»

آقاجمالي، بهزاد

1402

104ص

The Relation Between Comedy and Absurd Concepts in Tom Stoppard Plays According to Alenka Zupancic’s Theories

Comedy , Absurd , Stoppard , Zupančič, Concrete Universal , Comic Repetition , Comic Object

“The Other”

كارشناسي ارشد

هنر