2099

ارتباط تصويري

نشانه‌شناسي موسيقي انيميشن‌هاي سينمايي عروس مرده و فرنكن‌ويني ساخته شده توسط دني‌آلفمن از منظر نشانه‌شناسي پيرس

امروزه انسان در دنياي اطلاعات و ارتباطات جمعي زندگي مي‌كند كه همه‌ي آنها به نشانه‌ها ختم مي‌شود و انسان بايد براي درك و دريافت آن رمزگان بتواند نشانه‌هاي دريافتي را رمزگشايي كند و اين امر با علم نشانه‌شناسي وتحليل نشانه‌ها ميسر مي‌شود. انسان از هر كنش و دريافتي از محيط اطراف خود معناسازي مي‌كند، چون انسان موجودي است معناساز و در جستجوي مفهوم و معنا هميشه در تلاش است. حال با اين تفاسير مي‌توان موسيقي را يكي از اين نشانه‌هاي معنادار در نظر گرفت. نشانه‌ها در نظام ساختاري و تأثيرپذيري همنشيني در كنار يكديگر، نظام معنايي متفاوتي را ايجاد مي‌كنند. به خصوص اگر اين همنشيني براي دو كانال متفاوت ديداري و شنيداري به صورت تركيبي، به منظور خلق اثر هنري و سينمايي در كنار يكديگر شكل بگيرد. چهار دسته‌ي كلي نشانه‌هاي صدايي مرتبط با كانال ارتباط شنيداري در فيلم، آمبيانس محيط، اِفكت‌هاي صوتي، ديالوگ شخصيت‌ها و موسيقي كه با هم‌پوشاني و تضاد با يكديگر در تقابل و يا همراهي با نظام معاني ديداري و روايي فيلم قرار مي‌گيرند. ديالوگ‌هاي فيلم با وابستگي به شخصيت‌هاي فيلم در نظام‌روايي با ديگر نشانه‌هاي صدايي درون‌فيلمي و برون‌فيلمي بر معناي حاصل شده تأثير مي‌گذارد. در ميان انواع نقدهاي سينمايي به خاطر ماهيت روايي تصويريِ فيلم و انتزاعي بودن موسيقي غالباً توجه كمي به تحليل نشانه‌شناسي فيلم با رويكرد صدا و موسيقي شده است. در اين پژوهش ضمن مطالعه‌ي كتابخانه‌اي نظريه‌ي پيرس يكي از پايه‌گذاران نشانه‌شناسي كه يك الگوي سه تايي را معرفي كرده است، (نمود، تفسير و موضوع) كه به نظام نشانه‌شناسي صداييِ موسيقي و نظريه‌هاي موجود در آن پرداخته شده است. مسئله‌ي اصلي اين پژوهش يافتن نشانه‌هاي معنايي در موسيقي انيميشن‌هاي عروس مرده و فرنكن‌ويني است كه در انتقال مفاهيم دراماتيك درون‌فيلمي چگونه عمل كرده و با بررسي و تحليل نظريه‌ي پيرس از ديدگاه نشانه‌شناسي و به كارگيري آن در دو عنصر همنشيني و جانشيني و دستيابي به رمزگاني كه در اثر هنري وجود دارد، در تحليل ساختاري صدايي با تأكيد بر موسيقي به كار گرفته شده در فيلم‌هاي عروس مرده و فرنكن‌ويني اثر تيم برتون با آهنگسازي دني‌آلفمن به تأثير ساختاري موسيقي درون‌فيلمي و برون‌فيلمي، گام موسيقي، رنگ آميزي صدايي، ريتم و تِمپو در بستر تصويري فيلم‌ها پرداخته شده است. براي پاسخ به سؤالات كليدي و فرضيه‌هاي تحقيق در ابتدا به مطالعه‌ي نشانه‌شناسي و روابط بين عناصر و اجزاي نشانه‌ها پرداخته شده. سپس تئوري و تكنيك‌هاي موسيقي در نوازندگي مورد مطالعه قرار گرفته است. در فصل سوم به موسيقي در سينما و انيميشن پرداخته شد. در فصل چهارم به تحليل و بررسي دو انيميشن عروس مرده و فرنكن‌ويني پرداخته شد كه روابط بين موسيقي و تصوير و ارتباط آنها با يكديگر مورد تحليل قرار گرفت. فصل پنجم نتيجه‌گيري يافته‌هاي تحقيق و تحليل دو انيميشن بر اساس نشانه‌شناسي پيرس است. گام موسيقيايي مينور به عنوان نشانه‌ي ارجاع تاريخي و رويكرد كليسايي در فيلم عروس مرده غالب است. در موسيقي ايدئولوژي و كليسايي غالباً از گام يونيك (مترادف ماژور) اجتناب مي‌شد برخلاف آن در موسيقي غير مذهبي از اين گام به فراواني استفاده شده است. در فيلم فرنكن‌ويني از گام‌هاي ماژور به خصوص در يك سوم اول فيلم بيشتر استفاده شده و در نيمه‌ي مياني و پاياني فيلم گام موسيقي مينور و كروماتيك استفاده شده است. اين گام‌ها در قرون وسطي در موسيقي كليسايي رايج بوده است. از نظر رنگ آميزي سازها در هر دو انيميشن استفاده از گروه كُر، اُرگ كليسا و استفاده از آواهاي كليسايي و زنگ كليسا در ايجاد فضاسازي صحنه‌هاي مذهبي و انسان‌هايي با افكار سنتي و متعصب استفاده شده است. در صحنه‌هايي كه حسي از آشفتگي، وحشت و استرس دارد با سازهاي بادي برنجي كه نُت‌هاي بَم و گاهاً كشيده اجرا مي‌كنند و سازهاي زهي با نُت‌هاي زير و كوتاه سازهاي بادي را همراهي مي‌كند.

ضربه

زندي، كيارش

بهمني، رضا

1402

104ص.: مصور، جدول

Musical semiotics of Dead Bride and Frankenweenie animations made by Danny Alfman from the perspective of Peirce's semiotics

Semiotics , Music , Dead Bride , Frankenweenie , Danny Alfman , Charles Sanders Pierce

strike

كارشناسي ارشد

هنر