2055

مهندسي معماري اسلامي

اسلام همواره به منظر، عناصر و اجزاء تشكيل دهنده آن، ازجمله: آب، خاك، هوا و گياه توجهي ويژه داشته است؛ چنانكه قرآن كريم همواره از منظر و طبيعت نام برده و ارزش آن را براي انسان ها يادآور شده است. قرآن، منظر را كتابي معرفي مي كند كه حقايق الهي در آن تجلي يافته است و دائماً انسان را متوجه پديده هاي طبيعي كرده و آنها را آيات خداوند مي خواند. چنانكه بر اساس دستورات صريح قرآن در امر جهت گيري محيطي در شهر اسلامي، ايجاد پارك ها و فضاهاي سبز و فضاهاي گذران اوقات فراغت براي شهروندان، كنترل آلودگي هاي محيطي، تأمين آب بهداشتي سالم و طراحي منظر، توجه به پارامترهاي محيطي در امر برنامه ريزي شهري اهميت زيادي دارند، اما در خصوص طراحي منظر از ديدگاه اسلامي پژوهشي جامعي صورت نگرفته است و چندان مورد توجه نبوده است. هدف نوشتار پيش رو، تدوين چارچوب نظري طراحي منظر از ديدگاه اسلامي از طريق مطالعه باغ هاي اسلامي و تحليل و بررسي طراحي منظر در آن ها از ديدگاه اسلامي و تاثيري كه بر طراحي آن ها داشته است، بوده است. پژوهش از نظر هدف، نظري مي باشد، از نظر نوع داده ها كتابخانه اي و استدلالي بوده و از نظر نحوه اجزا، كيفي مي باشد، به عبارت ديگر با استفاده از گونه شناسي باغ در ديد و منظر در معماري اسلامي ايراني و غير آن توجه مي شود و سعي مي گردد با استدلال بر وقايع گذشته نسبت به كشف اصول طراحي آينده نتيجه گيري گردد. نتايج نشان داد كه؛ در تمدن اسلامي باغ بازتابي از بهشت دارد. به طوري كه آيات و روايات زيادي خداوند به بندگان نيكوكارش وعده باغ بهشت در جهان ديگر مي دهد. در اين ميان سوره هاي مانند سوره انسان، الرحمن، حج، مومنون، كهف و بسياري از سوره هاي ديگر توصيفات دقيقي درباره باغ ايراني وجود دارد كه در آن به بهشت اشاره شده است. آنچه كه از بازخواني عناصر كالبدي باغ ايراني مشاهده و درك مي شود، مبين تجلي مفاهيم قراني مطرح شده در اين سوره ها در باغ هاي ايراني-اسلامي است. تجليات مذكور شامل عناصر كالبدي(نهر، درخت، فواره، تخت هاي سايبان دار، صفه، كوشك)، هندسه(عناصر چهارگانه و سيستم طراحي مدولار)، آرامش و امنيت باغ ها(حريم، رنگ، سايه، آب) بوده است.

فرزان يار، حميدرضا

1402

180ص.: مصور (رنگي)، جدول، نمودار

The framework of landscape design from an Islamic perspective

landscape , Islamic point of view , Garden of Eden , Iranian Garden , Quran

كارشناسي ارشد

معماري