2025

پژوهش هنر

اين پايان‌نامه به تحليل نگاره‌هاي كتاب سمك عيار و ظروف سفالي سلجوقي با استفاده از رويكرد «شمايل‌شناسي اروين پانوفسكي» مي‌پردازد. مطالعۀ اين آثار نشان مي‌دهد كه چگونه الگو‌هاي بصري و مفهومي در اين تصاوير مانند آيينه‌اي از انديشه‌ها و ارزش‌هاي دوران خود عمل مي‌كنند. پژوهش در تمامي فصول به روش توصيفي ـ تحليلي انجام گرفته و شيوۀ جمع‌آوري اطلاعات به‌صورت كتابخانه‌اي ـ آرشيوي است. تصاوير مورد بررسي نيز 4 ظرف سفالي از دورۀ سلجوقي و 8 نگاره از كتاب سمك عيار است. به‌ نظر مي‌رسد نگاره‌‌هاي شيراز آل‌اينجو و ظروف سفالي سلجوقي، از نظر تركيب‌بندي، شيوۀ اجرا و پرداختن به جزئيات پيكره‌هاي انساني، شباهت بسياري به يكديگر دارند و گويا هنرمند توجه شاياني به هويت ايراني آثار داشته است. در اين رساله ابتدا به زمينه‌هاي اجتماعي، فرهنگي و سياسي هر دوران پرداخته شده است و سپس با مطالعۀ الگو‌هاي بصري و نماد‌ها و يافتن ريشه‌هاي تأثيرپذيري تصاوير از انديشه‌هاي گذشتگان، به مراحل سه‌گانۀ توصيف پيشا‌شمايل‌نگارانه، تحليل شمايل‌نگارانه و مرحله نهايي تفسير شمايل‌شناسانۀ تصاوير مورد نظر دست مي‌يابيم. شمايل‌شناسي يا به گفتۀ برخي از مورخان تاريخ هنر «علم مطالعۀ تصوير»، به ما كمك مي‌كند زمينه‌هايي را كه باعث خلق اثر شده‌اند، بيابيم و تأثيرات مستقيم و غيرمستقيمي كه بر ذهن خلاق هنرمندي كه همواره در پي احياي هنر اصيل خويش بوده است را، دريابيم.

آژند، يعقوب

1402

و، 51 ص.: مصور، جدول، نمودار

Iconology of Samak-e Ayyar Book Paintings and Seljuk Pottery Utensil

Samak Ayyar , Seljuk paintings , Shiraz Al-Inju school , iconography , Erwin Panofsky

كارشناسي ارشد

هنر