2010

پژوهش هنر

هنر اسلامي به هنري اطلاق مي گردد كه در جوامع مسلمانان رواج داشته است و يكي از مظاهر شكوهمند تاريخ هنر و از ارزشمندترين دستاوردهاي بشري در عرصه هنري به شمار مي آيد. گره هاي هندسي جزء لاينفك اين هنر است كه در معماري و ديگر شاخه هاي هنر مذكور در حوزۀ تزيينات اسلامي مورداستفاده قرار مي گيرد و از اين لحاظ نقوش و گره هاي هندسي از ارزش بالايي برخوردار هستند. با اين‌ وجود تحول و تكوين چشمگيري در اين هنر مشاهده نمي شود و درواقع گره هاي هندسي بدون هيچ گونه تغييري با پيروي از كارهاي پيشين تكرار مي گردند. گره‌هاي هندسي در هنرهاي اسلامي از چند جنبه قابل ‌توجه و مطالعه‌اند. در كنار جنبه‌هاي كاربردي و هنري اين نقوش، مطالعات نظري در باب هندسه و حوزه‌هاي مربوط به آن نيز سابقه‌اي قابل‌توجه در فرهنگ اسلامي دارد. پژوهش در اين امر مي‌تواند به ارائۀ روش‌هايي متناسب با اقتضائات و نيازهاي معاصر براي ترسيم گره‌هاي هندسي متنوع و نوين بيانجامد. نكتۀ ديگر در بررسي و معرفي گره‌هاي هندسي معطوف به اهميت ميراث فرهنگي و ضرورت حفظ و احياي آن است. برج تاريخي سه گنبد اروميه از بناهاي شناخته‌شدۀ دوران سلجوقي است كه با مطالعه و بررسي نقوش هندسي به‌كاررفته بر سردرِ آن نقطه عزيمتي مناسب براي پرداختن به مسائل مطرح‌ در اين عرصه است. هدف اصلي اين پژوهش، مطالعه فني مبتني بر تجزيه‌وتحليل نقوش، شيوه‌ي رسم و پي بردن به ساختارهاي هندسي گره، در نقوش هندسي سردرِ سه گنبد اروميه است. در اين پژوهش، با اتكا به منابع ميداني و كتابخانه‌اي به روش تحليل كيفي و فني، به شيوۀ رسم گره هاي اين بنا پرداخته شد. به‌طوري‌كه بر اساس قاب واگيره هاي مستطيل و مثلث و با روش زيرساخت شعاعي بر مبناي تقسيم زاويه يا تقسيمات متفاوت بر پايۀ شبكۀ مثلثي به‌دست آمد.

عبداللهي فرد، ابوالفضل

ايرانپور مباركه، امين

1402

[12]، 66 ص.: مصور

Stylitic analysis of the role odf the girih in the three-domed tomb of Urmia

three domes of Urmia , geometric motifs , geometric knot drawing , spread

كارشناسي ارشد