2008

هنر اسلامي -گرايش مطالعات تاريخي و تطبيقي هنر اسلامي

مرگ و نيستي، يكي از مهم‌ترين دغدغه‌هاي بشر از ابتداي خلقت تا كنون مي باشد، برهمين امر انسان براي دست يافتن به زندگي جاويد همواره در تلاش بوده. مطالعات انجام شده بر روي سنگ مزارها نشان مي‌دهد بازماندگان براي رهايي ازاين سوگ و رسيدن به آرامش راه حل هايي براي تسلي برخود انتخاب كرده اند. شايد اين پديده از اوايل دوره تاريخي به عنوان هنر سمبوليك نقش گرفته است كه دنيايي از ناگفته‌ها را در دل خود نهان داشته، بررسي قبور مي تواند سير و تحول، واقعيت جامعه، ژانرهاي مختلف مردم شناسي و جامعه شناسي را به خوبي بيان كند لذا برخي از سمبلها و نقوش روي سنگ مزارها حكايت از باورها و اعتقادات درون منطقه اي و برون منطقه اي دارند كه از ديدگاه مردم شناسي و باستان شناسي قابل توجه مي باشد. به درستي نمي توان تاريخي مستندي را براي پيدايش سنگ هاي قبر در ايران و بالطبع در«سفيد چاه» جستجو كرد، زيرا يكي از جنبه هاي مهم قبرستان ها تغييرات آنها و پيدا شدن و متروك شدن آنها مي باشد. ﺳﻔﯿﺪ ﭼاه گورستاني است از توابع بخش يانه‌سر، شهرستان گلوگاه در استان مازندران. سنگ مزارها را مي‌توان راويان صديق تاريخ و پيام آوران هزاره‌هاي تاريخ برشمارد.كه به بخش اندكي از آن توجه شده و مسيري براي پيمودن باقي است كه نكات بسياري در فرهنگ، نوع زيستن و هنر گذشتگان را مشخص مي كند، به جهت متن نوشتاري، حجاري، ﻧﻘﻮش و ﻧمادﻫاى شگرف، كه آن را به ﮔﻨﺠﯿﻨﻪ‌اى تارﯾﺨﻰ بدل ساخته اﺳﺖ. همچنين مي توان با حفظ آن ارزش ها، بر رمز و راز منابع تاريخ گذشتگان پي برد، از اين رو در جهت آگاهي به عنوان پشتوانه اي در ارتقاءسطح تاريخي نيز تلاش شده است. نشانه شناختي و رويكرد تحليلي‌خطوط، در اين آثار جايگاه والايي دارد زيرا ويژگي هاي لازم براي درك رمزگشايي نشانه ها را فراهم مي آورد و نشانه سبب آگاهي اوليه‌ كه قابل وصف‌ مي باشد قرار مي گيرد. اﯾﻦ ﭘﮋوﻫﺶ با محور قرار دادن سنگ نوشته ها به لحاظ ماهيت، سبب روش تحقيق به صورت مشاهده تحليلي و توصيفي با رويكرد تاريخي شده است. داده هاي آن به شيوه ميداني و كتابخانه اي با استفاده از منابع مكتوب و نيز با بررسي بر تعداد مشخص جمع آوري گرديده. از نتايج اين پژوهش در ابتدا به وجه فرم خط و حروف در سنگ نوشته ها، مشخصه ي بارز شباهت هاي سنگ گورها به لوح هاي محرابي و جهت تدفين و جايگاه هاي متوفيان كه تعدادي از آنها داراي نماد، مشخصات وتاريخ وفات و تعدادي فاقد هر گونه اطلاعات مي باشند پرداخته شده است.

قليچ خاني، حميدرضا

1402

ه، 69 ص.: مصور، جدول

Studying the lines, drawings and symbols of Islamic graves, Sefid Chah Cemetery

Islamic lines , pictures , symbols , graves , cemeteries , Sefid Chah

كارشناسي ارشد