2006

سينما

مطالعۀ تطبيقي اقتباس‌هاي سينمايي از رمان جنايت و مكافات بر اساس آراء ژنت و ليچ

اگرچه سينما در طول تاريخ از مزاياي متون ادبي بي‌بهره نبوده است، اما همچنان پرداختن به موضوع اقتباس در حاشيه‌ي مطالعات سينمايي قرار دارد. شايد علت آن نزاعِ بي‌پايانِ ادبيات و سينما در شرايطي نابرابر و نگاه سلسله‌مراتبي اكثر نظريه‌پردازاني باشد كه همچنان ادبيات را به دلايل مختلف از جمله قدمت‌اش از سينما برتر مي‌دانند. از طرف ديگر اهميت «وفاداري» فيلم به داستاني كه از آن اقتباس شده، همواره بهانه‌اي يك‌طرفه و ناعادلانه براي محدود كردن ميزان خلاقيت فيلمسازان بوده است. از اين رو اين پژوهش با تكيه بر آراء تامس ليچ، بدون پيش‌داوري و ارزش‌گذاري بر مسئله‌ي وفاداري، به بررسي پنج فيلم اقتباسي از رمان جنايت و مكافات فئودور داستايفسكي مي پردازد و از اين طريق چگونگي رابطه‌ي وفاداري و خلاقيت با يكديگر را بررسي خواهد كرد. اين پژوهش بر اساس نوع داده‌ها كيفي، از حيث هدف بنيادي و نظري، و از نظر ماهيت و روش توصيفي و تحليلي ـ تطبيقي است. فيلم‌ها ‌به منظور سنجيدن ميزان خلاقيت هر فيلمساز در چگونگي بازنمايي درون‌مايه‌ها و مضامين منبع ادبي، بر اساس نظريه‌ي ترامتنيت ژرار ژنت تجزيه و تحليل مي‌شوند. علت انتخاب فيلم‌ها‌ از دهه‌ها و كشورهاي مختلف تبيين خاستگاه شباهت‌ها و تفاوت‌هاي آنها و همچنين تأثير محدوديت‌هاي برخاسته از فرهنگ و سياست در دوره‌هاي متفاوت مي‌باشد. پس از مشخص شدن روابط ترامتني فيلم‌ها با رمان، نمونه‌هاي موردي در طبقه‌بندي اقتباس ليچ جاي مي‌گيرند. پژوهش با روشن شدن اين مسئله كه خلاقيت و وفاداري در اقتباس، لزوماً در تقابل با يكديگر نيستند و همچنين فيلم‌ها با توجه به رويكرد فيلمسازان و محدوديت‌ها تنها مي‌توانند از لحاظ روايي و مضموني به يكديگر شبيه باشند، پيشنهاداتي در خصوص اقتباس در سينماي ايران مطرح مي‌كند.

دشمن مردم

موسوي، وحيداله

موسوي، وحيداله

1401

[12]، 157 ص.: جدول

A Comparative Study of Dostoevsky's Crime and Punishment Film Adaptations Based on The Theory of Genette and Leitch

cinema , literature , adaptation studies , crime and punishment , Thomas Leitch , Gerard Genette , transtextuality

كارشناسي ارشد