194

ادبيات نمايشي

مطالعه پارودي شخصيت هملت شكسپير در نمايشنامه‌هاي ايراني با توجه به نظريه فراداستان تاريخ‌نگارانه ليندا هاچن

نمايشنامه هملت شكسپير و شخصيت هملت، طي چند قرن اخير، بارها مورد توجه اهالي هنر و صاحبان نظر در ايران و خارج از ايران قرار گرفته و نگاه‌هاي مختلفي به آن شده است. در اين ميان، نمايشنامه هملت گاهي به شكل پارودي در آمده است. پارودي يا نقيضه، نوعي اقتباس طنزآميز از يك اثر است؛ به‌طوري‌كه با ايجاد تغييراتي هدفمند در عناصر دراماتيك اثر اصلي، اثري جديد خلق مي‌شود. در پژوهش حاضر، با استفاده از چارچوب نظري «فراداستان تاريخ‌نگارانه» ليندا هاچن، به مطالعه و بررسي شخصيت هملت در سه نمايشنامه ايراني كه پارودي نمايشنامه هملت شكسپير هستند پرداخته‌ايم؛ «هملت دبستاني» اثر جلال تهراني، «شاهزاده اندوه» اثر محمد چرمشير و «هملت به روايت بايرام‌خان» اثر نشمينه نوروزي. سوال اصلي پژوهش از اين قرار است؛ در متن پارودي‌هاي ايراني نمايشنامه هملت شكسپير، شخصيت هملت چه تغييراتي كرده است؟ اين تحقيق به روش توصيفي- تحليلي صورت گرفته و نحوه گردآوري اطلاعات، استفاده از منابع كتابخانه‌اي است. نتيجه پژوهش اين است كه در نمايشنامه‌هاي هملت دبستاني و هملت به روايت بايرام‌خان، بر خلاف هملت نمايشنامه شكسپير كه تصميم به انتقام مي‌گيرد و در اين مسير دچار ترديد مي‌شود، هملت هيچ نوع ترديدي را حس نمي‌كند و انگيزه‌اي براي انتقام ندارد. در نمايشنامه شاهزاده اندوه، هملت دچار ترس و روان‌پريشي است و انگيزه خاصي براي انتقام در خود حس نمي‌كند. همچنين در اين نمايشنامه‌ها به تحريف تاريخ مبادرت شده و هملت‌ پي به حقايقي مي‌برد كه پيش از اين وجود نداشته است. داستان در داستان، صنعت آيروني، زمان‌پريشي، جابه‌جايي و فاصله‌گذاري از جمله شگردهايي است كه نويسندگان براي رسيدن به پارودي و با هدف انتقاد از مسائل مهم انساني و اجتماعي، شكستن الگوهاي رايج در نمايشنامه‌نويسي و تقليد اغراق‌آميز و مضحك از نمايشنامه هملت شكسپير، از آنها بهره گرفته‌اند. پارودي‌هاي هملت، در ايران نيز مانند ساير نقاط دنيا فراوان است و مي‌توان علت اين فراواني را ارتباط بسيار خوب مخاطبان با هملت و محبوبيت آن دانست كه حتي وقتي اين نمايشنامه دچار برداشت‌هاي مختلف از جمله پارودي مي‌گردد، مخاطبان را با خود همراه مي‌كند تا ديگرگونه هملت را بنگرند. هملت در هر زماني مي‌تواند نمايانگر درونيات ما و ترس و ترديدهايمان در برابر حقيقت باشد؛ هر يك از ما مي‌توانيم يك هملت باشيم.

تمومش كن بكت

ماسوري، شكوفه

1398

150 ص.

1/1/1900 12:00:00 AM

A parody Study of Shakespeare's Hamlet personality in Persian plays According to Linda Hachen's historical metafiction theory

Parody , Personality , Hamlet , Historical metafiction , Linda Hachen , Prince of Sadness , School's Hamlet , Hamlet , Hamlet in narrated of Bayram Khan

Finish it, Beckett

كارشناسي ارشد

هنر